HPV Στόματος: Συμπτώματα, Μετάδοση και Διάγνωση

Ο HPV στόματος είναι η λοίμωξη του στοματικού βλεννογόνου και του φάρυγγα από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων, που μεταδίδεται κυρίως με τη στοματική σεξουαλική επαφή. Τις περισσότερες φορές δεν δίνει συμπτώματα και υποχωρεί μόνη της. Σε μικρό ποσοστό επιμένει και προκαλεί θηλώματα ή, μετά από χρόνια, καρκίνο του στοματοφάρυγγα.

Τι είναι ο HPV;

Ο HPV είναι η πιο κοινή σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη.  Από τους περισσότερους από 100 τύπους HPV, περίπου 40  μπορούν να εξαπλωθούν μέσω της άμεσης σεξουαλικής επαφής στα γεννητικά όργανα, καθώς και στη περιοχή  της κεφαλής και τραχήλου . Πολλοί άνθρωποι εκτίθενται στον στοματικό HPV στη ζωή τους. Περίπου το 10% των ανδρών και το 3,6% των γυναικών έχουν στοματικό HPV και η στοματική λοίμωξη από HPV είναι πιο συχνή σε  μεγαλύτερη ηλικία.  Ο HPV πιστεύεται ότι προκαλεί το 70% των καρκίνων του στοματοφάρυγγα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Συνήθως χρειάζονται χρόνια μετά τη μόλυνση με τον HPV για να αναπτυχθεί καρκίνος.

Πως κολλάει ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων – HPV

Ο HPV έχει αντικαταστήσει το αλκοόλ και το κάπνισμα ως την κυρίαρχη αιτία του στοματοφαρυγγικού καρκίνου .Προκαλεί ανάπτυξη καρκινικών όγκων στο στόμα ενός άνδρα με τον ίδιο τρόπο που προκαλεί στις γυναίκες καρκίνο του τραχήλου της μήτρας .

Πολλοί ιατροί βλέπουν την αύξηση του στοματικού καρκίνου που συνδέεται με τον HPV ως αποτέλεσμα της αλλαγής των σεξουαλικών πρακτικών την τελευταία δεκαετία κυρίως από τη στοματική επαφή.

Είναι προφανές ότι το στοματικό sex δεν είναι ασφαλές sex και οι πιθανότητες να εμφανίσει κάποιος καρκίνο του στόματος αυξάνουν με κάθε τύπο σεξουαλικής επαφής. Η μορφή των καρκίνων αυτών με το στέλεχος 16 προσβάλει νεαρότερες ηλικίες κυρίως άνδρες που δεν είναι καπνιστές και δεν καταναλώνουν αλκοόλ , είναι υψηλότερου κοινωνικοοικονομικού επιπέδου και με καλή στοματική υγιεινή.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος των Ω.Ρ.Λ και των οδοντιάτρων γιατί η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης στο 80-85% ενώ σε αντίθετη περίπτωση το ποσοστό δεν ξεπερνά το 20%.

Ο καρκίνος του στόματος και φάρυγγα είναι ο έκτος συχνότερος τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις αναπτυγμένες χώρες.

300.000 άτομα κάθε χρόνο πεθαίνουν από τη συγκεκριμένη νεοπλασία παγκοσμίως ενώ στην Ευρώπη τα θύματα ανέρχονται σε 168.000 ετησίως.

Πως μπορεί να γίνει η διάγνωση;

Η πρόληψη ενάντια στον καρκίνο του στόματος επικεντρώνεται στην έγκαιρη διάγνωση και την ενημέρωση στις μικρότερες ηλικίες. Στις ημέρες μας υπάρχει μια καινοτόμος γονιδιακή εξεταστική μέθοδος μέσω του σάλιου. Με αυτό τον τρόπο προσδιορίζονται οι ασθενείς με υψηλότερη πιθανότητα εκδήλωσης του συγκεκριμένου νεοπλάσματος.

Άλλα αξιόπιστα τεστ ανίχνευσης στηρίζονται στην εξέταση του επιθηλίου του βλεννογόνου του στόματος με ειδικό φως το οποίο έχει χαρακτηριστική αντανάκλαση στις προκαρκινικές και καρκινικές περιοχές. Έτσι είναι άμεσα ορατή μια λευκή περιοχή το μέγεθος της οποίας σχετίζεται με τη βλάβη.

Ωρλ εξέταση και πρώιμη διάγνωση

Η πρώιμη διάγνωση είναι ένας πραγματικά σημαντικός στόχος όχι μόνο διότι ανιχνεύονται  καρκινικές καταστάσεις αλλά και γιατί ο ασθενής ο οποίος έχει προδιάθεση εμφάνισης καρκίνου του στόματος μπορεί να τροποποιήσει κάποιες συνήθειές του και να προλάβει την όποια πιθανή εξέλιξη της νόσου, για παράδειγμα με τη διακοπή του καπνού του αλκοόλ και τη βελτίωση της στοματικής του υγιεινής.

Οι βλάβες του αρχικού σταδίου προσομοιάζουν με βλάβες άλλων νοσημάτων και συχνά είναι ασυμπτωματικές. Αυτό σημαίνει ότι ο κάθε ασθενής θα πρέπει να εμπιστεύεται ένα γιατρό με στοματολογική εμπειρία όπως Ω.Ρ.Λ , στοματολόγο , οδοντίατρο αλλά θα πρέπει και ο ίδιος να αξιολογεί κάποια προειδοποιητικά σημάδια του στοματικού καρκίνου όπως επίμονος πονόλαιμος ,βήχας που δεν εξηγείται , αποστήματα και πρηξίματα στην περιοχή των λεμφαδένων , δυσκολία στη κατάποση και την ομιλία.

Ωρλ εξέταση για HPV

Ο Ω.Ρ.Λ. πρέπει να εξετάζει οποιοδήποτε σημάδι επιμένει μετά από 2 εβδομάδες και να προσέχει ιδιαίτερα τα κλινικά χαρακτηριστικά του καρκίνου σε πρώιμο στάδιο όπως

• Διακριτά όρια βλάβης στο στοματικό βλεννογόνο
• Ένα έντονα ερυθρό στοιχείο ( αλλαγή χρώματος)
• Ένα μη ομοιογενές λευκό βλεννογονικό στοιχείο
• Επίμονη εξέλκωση (σαν τραύμα που επιμένει)
• Μέγεθος βλάβης μεγαλύτερο από 1 εκ
• Επίμονες αλλαγές στο βλεννογόνο του στόματος και κυρίως στο έδαφος και την πλάγια επιφάνεια της γλώσσας.

Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει έλεγχο όλων των περιοχών  του  ανωτέρω  αναπνευστικού   συστήματος με  ενδοσκοπική  καθοδήγηση . Η  χρήση  εύκαμπτου  ενδοσκοπίου  κάνει  την  κλινική  εξέταση  απλή , σύντομη και  ασφαλή .

Οποιαδήποτε αλλοίωση  του  βλεννογόνου  που ανευρίσκεται  αφαιρείται και  αποστέλλεται  για  βιοψία.

Η διάγνωση δεν είναι τόσο απλή γιατί ο HPV μπορεί να βρίσκεται κρυμμένος και σε λανθάνουσα κατάσταση αλλά να μπορεί να μεταφερθεί για χρόνια. Για το λόγο αυτό δεν έχει νόημα η αλλαγή των σεξουαλικών συνηθειών κάποιου που βρίσκεται σε σταθερή σχέση και ένας από τους δυο βρέθηκε να έχει HPV. Το πιθανότερο είναι ότι έχουν κολλήσει και οι δυο. Για τους υπόλοιπους προτείνεται η αλλαγή στη σεξουαλική συμπεριφορά για να μειωθεί ο κίνδυνος συμπεριλαμβανομένων της λήψης προφυλακτικών μέσων καθώς και της μείωσης των συντρόφων.

Εμβόλιο για HPV

Πέρα από αυτά υπάρχει ένα άλλο υποσχόμενο προληπτικό μέσο τουλάχιστον για την επόμενη γενιά αντρών όπως ο εμβολιασμός. Υπάρχουν δυο εμβόλια αυτή τη στιγμή στην αγορά το Gardasil και το Cervarix που στοχεύουν τον HPV 16. Είναι 95% αποτελεσματικά στα κορίτσια και 90% στα αγόρια αν εμβολιαστούν πριν από την έκθεση στον συγκεκριμένο τύπο. Παρά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα ο εμβολιασμός είναι ένα διχαστικό ζήτημα για τους γονείς λόγω των παρενεργειών ( ευτυχώς λίγων ) αλλά και της δυσκολίας να δεχθούν ότι εμβολιάζουν ένα παιδί για ένα ιό που σχετίζεται με το sex. Άλλοι γονείς υποθέτουν ότι ο εμβολιασμός αγοριών δεν έχει κανένα νόημα γιατί ο HPV επηρεάζει μόνο τις γυναίκες. Το αποτέλεσμα είναι ότι μόνο το 4% των αγοριών έχει εμβολιαστεί. Άνδρες άνω των 40, καπνιστές, πότες, με συχνές μυκητιάσεις του στοματοφάρυγγα θετικοί στους HPV 16,18 , ανοσοκατασταλμένοι θα πρέπει να είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι και οι ίδιοι να κατευθύνουν τους ιατρούς για πιο επισταμένο έλεγχο της στοματικής κοιλότητας. Δυστυχώς υπολογίζεται ότι το 50-60% των ασθενών θα έχουν μεταστάσεις όταν γίνει η διάγνωση της πρωτοπαθούς εστίας.

Τύποι HPV χαμηλού και υψηλού κινδύνου

Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων δεν είναι ένας. Πρόκειται για μεγάλη οικογένεια ιών, και οι τύποι που αφορούν το στόμα και τον φάρυγγα χωρίζονται σε δύο ομάδες με πολύ διαφορετική σημασία.

• Τύποι χαμηλού κινδύνου, με κυριότερους τον 6 και τον 11. Προκαλούν καλοήθεις βλάβες, δηλαδή θηλώματα και κονδυλώματα στο στόμα, στον φάρυγγα ή στον λάρυγγα. Δεν θεωρούνται καρκινογόνοι.
• Τύποι υψηλού κινδύνου, με σημαντικότερο τον 16. Μπορούν να παραμείνουν στους ιστούς για χρόνια χωρίς σημάδια και σε ορισμένους ανθρώπους οδηγούν σε καρκίνο, κυρίως στις αμυγδαλές και στη βάση της γλώσσας.

Η διάκριση έχει πρακτική σημασία. Ένα θηλώμα στο στόμα δεν σημαίνει ότι θα εμφανίσετε καρκίνο, γιατί προκαλείται συνήθως από διαφορετικό τύπο του ιού. Αντίστροφα, ο τύπος 16 σπάνια δίνει ορατή βλάβη στα αρχικά στάδια, και εδώ ακριβώς βρίσκεται η δυσκολία.

Συμπτώματα HPV στο στόμα και στον λαιμό

Στη μεγάλη πλειονότητα η λοίμωξη είναι σιωπηλή. Δεν πονά, δεν φαίνεται και ο άνθρωπος δεν μαθαίνει ποτέ ότι την πέρασε. Όταν υπάρχουν σημάδια, ανήκουν σε δύο κατηγορίες.

Θηλώματα και κονδυλώματα στόματος

Είναι μικρές, ανώδυνες προεξοχές με ανώμαλη επιφάνεια που θυμίζει κουνουπίδι ή μικρά δαχτυλάκια. Έχουν χρώμα λευκωπό ή ίδιο με τον γύρω βλεννογόνο και εμφανίζονται στη γλώσσα, στα χείλη, στην υπερώα, στη σταφυλή ή στις αμυγδαλές. Μεγαλώνουν αργά. Συνήθως τα εντοπίζει τυχαία ο ίδιος ο ασθενής ή ο οδοντίατρος.

Σημάδια που χρειάζονται έλεγχο για καρκίνο του στοματοφάρυγγα

Ο καρκίνος που σχετίζεται με τον HPV αναπτύσσεται βαθιά στον φάρυγγα, σε σημεία που δεν φαίνονται στον καθρέφτη. Γι’ αυτό τα πρώτα συμπτώματα είναι συχνά έμμεσα:

• Ανώδυνο εξόγκωμα στον λαιμό που δεν υποχωρεί. Συχνά είναι το πρώτο και μοναδικό εύρημα.
• Πονόλαιμος από τη μία πλευρά που κρατά εβδομάδες.
• Πόνος στο αυτί από την ίδια πλευρά, ενώ το αυτί είναι φυσιολογικό στην εξέταση.
• Δυσκολία ή πόνος στην κατάποση, αίσθημα ξένου σώματος.
• Αλλαγή στη φωνή, που ακούγεται «μπουκωμένη».
• Μία αμυγδαλή εμφανώς μεγαλύτερη από την άλλη.
• Αίμα στο σάλιο ή ανεξήγητη απώλεια βάρους.

Τα περισσότερα από αυτά οφείλονται συνήθως σε αθώες αιτίες. Αυτό που τα κάνει ύποπτα είναι η διάρκεια και η μονόπλευρη εντόπιση. Για τη διαφορική διάγνωση ενός εξογκώματος μπορείτε να διαβάσετε τη σελίδα για τους διογκωμένους αδένες στον λαιμό.

Πόσο διαρκεί η λοίμωξη και πότε γίνεται επικίνδυνη

Το ανοσοποιητικό σύστημα εξουδετερώνει τον ιό στους περισσότερους ανθρώπους μέσα σε ένα έως δύο χρόνια, χωρίς καμία θεραπεία. Πρόβλημα δημιουργείται όταν η λοίμωξη από τύπο υψηλού κινδύνου επιμένει. Τότε ο ιός μπορεί σταδιακά να αλλοιώσει τα κύτταρα του βλεννογόνου.

Η διαδικασία αυτή είναι αργή. Από τη μόλυνση έως την εμφάνιση καρκίνου μεσολαβούν συνήθως πολλά χρόνια, συχνά δεκαετίες. Γι’ αυτό η διάγνωση γίνεται συχνά σε μέση ηλικία, ενώ η έκθεση στον ιό έγινε πολύ νωρίτερα. Το ίδιο εξηγεί γιατί η ανακάλυψη του HPV δεν αποδεικνύει πρόσφατη απιστία ούτε δείχνει ποιος μόλυνε ποιον.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο

• Μεγάλος αριθμός σεξουαλικών συντρόφων στη διάρκεια της ζωής, ιδίως με στοματική επαφή.
• Ανδρικό φύλο. Η στοματική λοίμωξη και ο σχετιζόμενος καρκίνος είναι συχνότερα στους άνδρες.
• Κάπνισμα, που δυσκολεύει την κάθαρση του ιού και επιβαρύνει την πρόγνωση.
• Συστηματική κατανάλωση αλκοόλ.
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό, για παράδειγμα σε ασθενείς με HIV, μετά από μεταμόσχευση ή σε ανοσοκατασταλτική αγωγή.
• Απουσία εμβολιασμού.

Κανένας από αυτούς δεν αποτελεί βεβαιότητα. Καρκίνος στοματοφάρυγγα από HPV εμφανίζεται και σε ανθρώπους που δεν κάπνισαν ποτέ και είχαν λίγους συντρόφους.

Μετάδοση στην καθημερινότητα: τι ισχύει και τι όχι

Ο κύριος δρόμος είναι η στοματική σεξουαλική επαφή. Το βαθύ φιλί θεωρείται πιθανός αλλά λιγότερο τεκμηριωμένος τρόπος. Υπάρχει ακόμη η μετάδοση από τη μητέρα στο νεογνό κατά τον τοκετό, που αποτελεί σπάνιο ενδεχόμενο.

Αντίθετα, ο ιός δεν θεωρείται ότι μεταδίδεται με τις συνηθισμένες κοινωνικές επαφές. Δεν κολλάτε από ένα φιλί στο μάγουλο, από κοινό ποτήρι ή μαχαιροπίρουνα, από τουαλέτα, πισίνα ή πετσέτες. Δεν χρειάζεται να απομονώσετε τα σκεύη σας στο σπίτι ούτε να κρατάτε απόσταση από τα παιδιά σας.

Το προφυλακτικό και τα φράγματα στοματικής επαφής μειώνουν τον κίνδυνο, δεν τον μηδενίζουν, επειδή ο ιός βρίσκεται και σε δέρμα ή βλεννογόνο που δεν καλύπτονται.

Τι δεν είναι HPV: βλάβες στο στόμα που μπερδεύουν

Πολλοί έρχονται στο ιατρείο ανήσυχοι για κάτι που είδαν στον καθρέφτη και αποδεικνύεται φυσιολογικό ή άσχετο με τον ιό.

• Οι θηλές στο πίσω μέρος της γλώσσας. Είναι μεγάλες, στρογγυλές, διατεταγμένες σε σχήμα V και υπάρχουν σε όλους.
• Οι άφθες. Επώδυνα, ρηχά έλκη με λευκοκίτρινο κέντρο και κόκκινο περίγραμμα, που κλείνουν μέσα σε μία με δύο εβδομάδες.
• Ο επιχείλιος έρπης. Φυσαλίδες που τσούζουν και σχηματίζουν κρούστα. Οφείλεται σε άλλον ιό.
• Οι αμυγδαλόλιθοι. Λευκά, δύσοσμα σωματίδια στις κρύπτες των αμυγδαλών.
• Οι λεμφικοί σχηματισμοί στο πίσω τοίχωμα του φάρυγγα. Μικρά κοκκινωπά εξογκώματα που μεγαλώνουν με τις ιώσεις.

Η διάκριση δεν γίνεται πάντα με το μάτι. Όποια βλάβη επιμένει πάνω από δύο εβδομάδες αξίζει να τη δει γιατρός, ακόμη κι αν δεν πονά.

Αντιμετώπιση των θηλωμάτων στο στόμα και στον λάρυγγα

Δεν υπάρχει φάρμακο που να εξαφανίζει τον ίδιο τον ιό από τον οργανισμό. Η αντιμετώπιση αφορά τις βλάβες που προκαλεί, ενώ την κάθαρση της λοίμωξης την αναλαμβάνει το ανοσοποιητικό.

Θηλώματα στόματος και φάρυγγα

Αφαιρούνται χειρουργικά, συνήθως με τοπική αναισθησία, και στέλνονται πάντα για ιστολογική εξέταση. Η αφαίρεση προσφέρει ταυτόχρονα θεραπεία και διάγνωση. Η επούλωση ολοκληρώνεται σε λίγες ημέρες, με μαλακή τροφή και καλή στοματική υγιεινή. Υποτροπή στο ίδιο ή σε γειτονικό σημείο είναι πιθανή, γι’ αυτό προγραμματίζεται επανέλεγχος.

Θηλωμάτωση του λάρυγγα

Όταν τα θηλώματα αναπτύσσονται στις φωνητικές χορδές, το κύριο σύμπτωμα είναι η επίμονη βραχνάδα. Σε προχωρημένες περιπτώσεις, και κυρίως στα μικρά παιδιά, προστίθεται δυσκολία στην αναπνοή. Η αφαίρεση γίνεται με μικρολαρυγγοσκόπηση υπό γενική αναισθησία. Η πάθηση έχει τάση να υποτροπιάζει, και ορισμένοι ασθενείς χρειάζονται περισσότερες από μία επεμβάσεις και τακτική παρακολούθηση.

Αν η βιοψία δείξει καρκίνο στοματοφάρυγγα που σχετίζεται με HPV

Η διάγνωση τεκμηριώνεται με βιοψία με ενδοσκόπηση. Ο παθολογοανατόμος ελέγχει και αν ο όγκος σχετίζεται με τον ιό. Η πληροφορία αυτή μετρά, γιατί οι όγκοι του στοματοφάρυγγα που οφείλονται στον HPV ανταποκρίνονται κατά κανόνα καλύτερα στη θεραπεία και έχουν ευνοϊκότερη πρόγνωση από εκείνους που οφείλονται στο κάπνισμα και στο αλκοόλ.

Ακολουθεί απεικονιστικός έλεγχος για τη σταδιοποίηση. Το θεραπευτικό σχέδιο το αποφασίζει ογκολογικό συμβούλιο με ΩΡΛ χειρουργό, ακτινοθεραπευτή και παθολόγο ογκολόγο. Ανάλογα με το στάδιο, περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή συνδυασμό τους. Αναλυτικότερα στοιχεία θα βρείτε στη σελίδα για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου.

Πότε να κλείσετε ραντεβού με ΩΡΛ

Ο κανόνας των δύο με τριών εβδομάδων είναι ο πιο χρήσιμος οδηγός. Ζητήστε εξέταση αν οτιδήποτε από τα παρακάτω διαρκεί περισσότερο:

• Πληγή, λευκή ή κόκκινη πλάκα, ή εξόγκωμα μέσα στο στόμα.
• Μονόπλευρος πονόλαιμος ή πόνος στο αυτί χωρίς κρυολόγημα.
• Εξόγκωμα στον τράχηλο, ακόμη κι αν δεν πονά.
• Βραχνάδα ή αλλαγή στη χροιά της φωνής.
• Δυσκολία στην κατάποση.

Χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια, την ίδια ημέρα, όταν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή, αδυναμία κατάποσης ακόμη και υγρών ή αιμορραγία από το στόμα που δεν σταματά.

Πρόληψη πέρα από το εμβόλιο

Ο εμβολιασμός είναι το ισχυρότερο μέσο πρόληψης και προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος όταν γίνεται πριν από την έναρξη της σεξουαλικής ζωής, σε αγόρια και κορίτσια. Για τις ηλικίες και το σχήμα σάς ενημερώνει ο παιδίατρος ή ο προσωπικός σας γιατρός, σύμφωνα με το ισχύον εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών. Το εμβόλιο προλαμβάνει τη λοίμωξη. Δεν θεραπεύει λοίμωξη ή βλάβη που ήδη υπάρχει.

Παράλληλα, υπάρχουν απλά μέτρα που εξαρτώνται από εσάς:

• Διακόψτε το κάπνισμα και περιορίστε το αλκοόλ. Είναι οι δύο παράγοντες που επιβαρύνουν περισσότερο τον βλεννογόνο του στόματος.
• Χρησιμοποιείτε προφύλαξη και στη στοματική επαφή.
• Επισκέπτεστε τακτικά τον οδοντίατρο, που βλέπει το στόμα σας συχνότερα από κάθε άλλον γιατρό.
• Εξετάζετε μόνοι σας το στόμα μία φορά τον μήνα, με καλό φως: χείλη, ούλα, παρειές, γλώσσα από πάνω, από κάτω και στα πλάγια, υπερώα. Ψηλαφήστε και τον λαιμό για εξογκώματα.

Προς το παρόν δεν υπάρχει για το στόμα καθιερωμένος προληπτικός έλεγχος ρουτίνας στον γενικό πληθυσμό, αντίστοιχος με το τεστ Παπ. Τη θέση του παίρνει η προσεκτική κλινική εξέταση όταν υπάρχει λόγος. Ένα θετικό τεστ ανίχνευσης του ιού δεν σημαίνει ότι υπάρχει ή ότι θα αναπτυχθεί καρκίνος.

Εγκυμοσύνη, παιδιά και ασθενείς με ανοσοκαταστολή

Εγκυμοσύνη: η μετάδοση του ιού στο νεογνό με συνέπεια θηλώματα στον λάρυγγα του παιδιού είναι σπάνια. Ενημερώστε τον γυναικολόγο σας αν έχετε κονδυλώματα, ώστε να σας συμβουλεύσει.

Παιδιά: βραχνάδα που επιμένει ή επιδεινώνεται σε μικρό παιδί, ιδίως με θορυβώδη αναπνοή, χρειάζεται ενδοσκοπικό έλεγχο του λάρυγγα. Τα περισσότερα παιδιά με βραχνάδα έχουν άλλες, απλούστερες αιτίες, όμως η θηλωμάτωση πρέπει να αποκλείεται.

Ανοσοκαταστολή: ο οργανισμός δυσκολεύεται να καθαρίσει τον ιό, οι βλάβες είναι συχνότερες και υποτροπιάζουν ευκολότερα. Σε αυτούς τους ασθενείς συστήνεται τακτικότερος έλεγχος του στόματος και του φάρυγγα.

Συχνοί μύθοι για τον HPV στόματος

• «Αφορά μόνο τις γυναίκες.» Ο στοματοφαρυγγικός καρκίνος από HPV είναι συχνότερος στους άνδρες.
• «Αν είχα τον ιό, θα το είχα καταλάβει.» Οι περισσότερες λοιμώξεις δεν δίνουν κανένα σύμπτωμα.
• «Θετικός HPV σημαίνει καρκίνος.» Η μεγάλη πλειονότητα των λοιμώξεων υποχωρεί χωρίς καμία συνέπεια.
• «Δεν καπνίζω, άρα δεν κινδυνεύω από καρκίνο στον λαιμό.» Ο HPV προκαλεί καρκίνο και σε μη καπνιστές.
• «Ο σύντροφός μου με απάτησε.» Ο ιός μπορεί να μένει ανενεργός για χρόνια. Η χρονική στιγμή της μόλυνσης δεν προσδιορίζεται.

Πώς προετοιμάζεστε για την εξέταση

Σημειώστε πότε προσέξατε για πρώτη φορά τη βλάβη ή το σύμπτωμα και αν άλλαξε από τότε. Μια φωτογραφία από το κινητό βοηθά όταν η βλάβη εμφανίζεται και υποχωρεί. Αναφέρετε αν καπνίζετε, πόσο αλκοόλ πίνετε, αν έχετε εμβολιαστεί και ποια φάρμακα παίρνετε. Οι ερωτήσεις για τη σεξουαλική ζωή γίνονται με διακριτικότητα και μόνο για να εκτιμηθεί ο κίνδυνος. Η εξέταση δεν απαιτεί νηστεία. Το ιατρείο βρίσκεται στο Περιστέρι, Σαρανταπόρου 59, και το τηλέφωνο για ραντεβού είναι 210 5731641.

Συχνές Ερωτήσεις για τον HPV Στόματος

Ποια είναι τα συμπτώματα του HPV στο στόμα;

Συνήθως κανένα. Όταν υπάρχουν, πρόκειται για μικρά, ανώδυνα θηλώματα με ανώμαλη επιφάνεια στη γλώσσα, στα χείλη, στην υπερώα ή στις αμυγδαλές. Οι τύποι υψηλού κινδύνου δεν δίνουν ορατή βλάβη στην αρχή. Αργότερα μπορεί να εκδηλωθούν με επίμονο μονόπλευρο πονόλαιμο, πόνο στο αυτί, δυσκολία στην κατάποση ή ανώδυνο εξόγκωμα στον λαιμό.

Πώς κολλάει ο HPV στο στόμα;

Μεταδίδεται κυρίως με τη στοματική σεξουαλική επαφή. Το βαθύ φιλί θεωρείται πιθανός, λιγότερο τεκμηριωμένος τρόπος. Σπάνια μεταδίδεται από τη μητέρα στο νεογνό κατά τον τοκετό. Δεν θεωρείται ότι μεταδίδεται με κοινά ποτήρια, μαχαιροπίρουνα, τουαλέτες ή κοινωνικό φιλί. Το προφυλακτικό μειώνει τον κίνδυνο χωρίς να τον μηδενίζει.

Φεύγει ο HPV στόματος από μόνος του;

Στους περισσότερους ανθρώπους ναι. Το ανοσοποιητικό καθαρίζει τη λοίμωξη μέσα σε ένα έως δύο χρόνια, χωρίς θεραπεία και χωρίς να αφήσει ίχνη. Σε μικρό ποσοστό ο ιός επιμένει, συχνότερα σε καπνιστές και σε άτομα με εξασθενημένη άμυνα. Η επίμονη λοίμωξη από τύπο υψηλού κινδύνου είναι αυτή που συνδέεται με καρκίνο.

Υπάρχει θεραπεία για τον HPV στόματος;

Δεν υπάρχει φάρμακο που να εξαλείφει τον ιό. Αντιμετωπίζονται οι βλάβες που προκαλεί. Τα θηλώματα αφαιρούνται χειρουργικά και εξετάζονται ιστολογικά, ενώ οι ύποπτες αλλοιώσεις ελέγχονται με βιοψία. Η διακοπή του καπνίσματος βοηθά τον οργανισμό να καθαρίσει τη λοίμωξη. Ο εμβολιασμός προστατεύει από νέα μόλυνση, δεν θεραπεύει την υπάρχουσα.

Ο HPV στο στόμα προκαλεί πάντα καρκίνο;

Όχι. Η συντριπτική πλειονότητα των λοιμώξεων υποχωρεί χωρίς συνέπειες. Καρκίνος αναπτύσσεται σε μικρό ποσοστό ανθρώπων με επίμονη λοίμωξη από τύπο υψηλού κινδύνου, κυρίως τον 16, και συνήθως μετά από πολλά χρόνια. Εντοπίζεται κατά κανόνα στις αμυγδαλές και στη βάση της γλώσσας. Όταν διαγνωστεί έγκαιρα, η ανταπόκριση στη θεραπεία είναι κατά κανόνα καλή.

Πρέπει να εξεταστεί και ο σύντροφός μου;

Δεν υπάρχει καθιερωμένο τεστ ρουτίνας για τον στοματικό HPV σε άτομα χωρίς συμπτώματα. Ο σύντροφος χρειάζεται εξέταση από ΩΡΛ μόνο αν έχει ο ίδιος κάποια βλάβη ή σύμπτωμα που επιμένει. Σε σταθερό ζευγάρι ο ιός έχει κατά πάσα πιθανότητα ήδη μοιραστεί, επομένως η διάγνωση στον έναν δεν επιβάλλει αλλαγή στην κοινή σας ζωή.

Σε ποια ηλικία γίνεται το εμβόλιο για τον HPV και έχει νόημα στους ενήλικες;

Το εμβόλιο προσφέρει τη μεγαλύτερη προστασία όταν γίνεται στην προεφηβική και εφηβική ηλικία, πριν από οποιαδήποτε έκθεση στον ιό, και αφορά εξίσου αγόρια και κορίτσια. Στους ενήλικες το όφελος είναι μικρότερο αλλά υπαρκτό σε ορισμένες περιπτώσεις. Το αν ενδείκνυται για εσάς και με ποιο σχήμα το κρίνει ο γιατρός σας, με βάση το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών.

Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα, απευθύνεται σε ασθενείς και συνοδούς και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση.