Βαρηκοΐα: Συμπτώματα, Αίτια και Θεραπεία

Η βαρηκοΐα είναι η μερική ή ολική μείωση της ικανότητας να ακούμε, στο ένα ή και στα δύο αυτιά. Μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά ή να εξελιχθεί αργά μέσα στα χρόνια, σε κάθε ηλικία. Η αιτία βρίσκεται άλλοτε στον ακουστικό πόρο και το μέσο αυτί και άλλοτε στον κοχλία ή το ακουστικό νεύρο, και από αυτήν εξαρτάται η θεραπεία.

Πότε λέμε ότι κάποιος έχει βαρηκοΐα;

Βαρηκοΐα ή μείωση της ακοής παρουσιάζει  κάποιος όταν έχει χάσει ένα ποσοστό από την ακουστική του ικανότητα. Είναι ένα πολύ συνηθισμένο πρόβλημα. Μπορεί να συμβεί στον οποιοδήποτε και είναι σχεδόν σίγουρο ότι σε μεγάλο ή μικρό ποσοστό θα συμβεί σε όλους τους ανθρώπους μετά την ηλικία των 65 -70 ετών.

Πώς μπορώ να καταλάβω ότι έχω βαρηκοΐα;

• Συνήθως αυτός που έχει βαρηκοΐα μπορεί να το καταλάβει χρησιμοποιώντας το τηλέφωνο. Μπορεί να παρατηρήσει ότι ακούει καλύτερα αλλάζοντας το ακουστικό από το ένα αυτί στο άλλο.
• Παραπονιέται πολύ συχνά ότι οι υπόλοιποι μιλούν σιγά και γρήγορα
• Ζητάει πολλές φορές να επαναλάβουν αυτό που είπαν οι άλλοι
• Βάζει τον ήχο της τηλεόρασης πολύ δυνατότερα από ότι οι υπόλοιποι
• Μπορεί να μην ακούει συγκεκριμένους τεχνητούς ή φυσικούς ήχους, κουδουνίσματα .
• Τις περισσότερες φορές το στενό κοντινό και φιλικό περιβάλλον τού επισημαίνει το πρόβλημα.
• Ο βαρήκοος συχνά αποφεύγει κοινωνικές εκδηλώσεις γιατί δυσκολεύεται να επικοινωνήσει

Ποια τα πιο συνηθισμένα αίτια της βαρηκοΐας;

1) Η υπερβολική συγκέντρωση κυψελίδας (κερί) στο ένα ή και στα δύο αυτιά είναι ένα από τα πιο συνήθη αιτία παροδικής βαρηκοΐας. Μετά τον καθαρισμό η ακοή επανέρχεται στα κανονικά της επίπεδα. Ο ασθενής καταλαβαίνει το πρόβλημα όταν μπει νερό στο αυτί ή όταν αρχίσει να αισθάνεται πόνο από την παρουσία της κυψελίδας. Πολλές φορές η ανεύρεση της κυψελίδας είναι ένα τυχαίο εύρημα σε μία ΩΡΛ εξέταση για άλλο λόγο.

Μετά τον καθαρισμό ο ασθενής αισθάνεται ότι ακούει με μεγαλύτερη ευαισθησία και  ένταση τους γύρω του ήχους.

2) Πρεσβυακουσία. Πολύ συνηθισμένη αιτία βαρηκοΐας η οποία εμφανίζεται μετά τη μέση ηλικία του ανθρώπου. Προκαλεί μόνιμη και εξελικτική απώλεια της ακοής επηρεάζοντας συγχρόνως και την διακριτική ικανότητα (ακούω αλλά δεν ξεχωρίζω καλά τι λένε).

3) Βλάβη στην ακοή από θόρυβο. Αυτό μπορεί να συμβεί είτε μετά από μακροχρόνια καθημερινή, πολύωρη και συνεχή έκθεση σε θορυβώδες περιβάλλον ή μετά από ισχυρούς, στιγμιαίους, μεγάλης έντασης ήχους (ακουστικός τραυματισμός) όπως μπορεί να συμβεί σε κυνηγούς , χειριστές όπλων και μηχανημάτων που παράγουν αυτούς τους ήχους. Το πρόβλημα είναι μη αναστρέψιμο και η προσπάθεια του  ΩΡΛ  αποβλέπει στην ευαισθητοποίηση του ασθενή για την αποφυγή αυτών των αιτιών.

Ο άμεσος ακουστικός τραυματισμός ( έκρηξη, κροτίδα, πυροβολισμός) επιδέχεται θεραπευτικής βοήθειας όταν ο ασθενής προσέλθει άμεσα στον ιατρό ( τις πρώτες 24 ώρες).

4) Ωτοσκλήρυνση

Είναι μία κληρονομική πάθηση η οποία προκαλεί βαρηκοΐα. Εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες 30-40 ( ετών ) και τις περισσότερες φορές ο ένας από τους δύο γονείς έχει παρουσιάσει την ίδια νόσο. Οφείλεται στο ότι ο ήχος δεν μπορεί να μεταδοθεί φυσιολογικά διότι ένα από τα τρία μικρά οστάρια του μεσαίου αυτιού δεν μπορεί λόγω καθήλωσης του να μεταδώσει τον ήχο στο εσωτερικότερο μέρος του αυτιού.

 Συμπτώματα ωτοσκλήρυνσης

• Βαρηκοΐα .Ο ασθενής προσέρχεται στο ιατρείο αναφέροντας τη μειωμένη του ακοή. Αισθάνεται μπούκωμα στο αυτί και τις περισσότερες φορές πιστεύει ότι χρειάζεται καθάρισμα από κυψελίδα.
• Βουητό στα αυτιά.Συνήθως εμφανίζεται κάποια χρόνια μετά από την έναρξη της βαρηκοΐας. Μπορεί να έχει τα χαρακτηριστικά χαμηλών  συχνοτήτων (σαν να δουλεύει ένα ψυγείο) ή υψηλών συχνοτήτων (σα να ακούσει τζιτζίκια  ή φύσημα) .
• Ακούει καλύτερα σε θορυβώδες περιβάλλον.
• Οξείες ωτίτιδες
• Εξωτερικές ωτίτιδες που αφορούν τον έξω ακουστικό πόρο (από πισίνα, μύκητες, μικρόβια, πείραγμα και τραυματισμός με μπατονέτα). Εσωτερικότερες  ωτίτιδες που αφορούν ερεθισμό και φλεγμονή του τυμπάνου ,η συλλογή υγρού πίσω από το τύμπανο λόγω λοιμώξεων από το ανωτέρου αναπνευστικού.

6) Μορφολογικές ιδιαιτερότητες του ακουστικού πόρου όπως οι  εξοστώσεις που προκαλούν μερική ή και πλήρη απόφραξη

7) Διάτρηση του τυμπάνου από τραυματισμό , φλεγμονή ή από συλλογή υγρού λόγω κρυωμάτων

Πώς θα διαπιστώσω αν έχω βαρηκοΐα;

Με μία συνηθισμένη εξέταση σε ΩΡΛ ιατρείο θα διαπιστωθεί εύκολα η ύπαρξη ή όχι της βαρηκοΐας. Ακολούθως θα διαπιστωθεί η βαρύτητα της και η αιτία που την προκαλεί.

Οι βασικότερες εξετάσεις σε αυτή την περίπτωση είναι

• Έλεγχος με τονοδότες
• Ακουόγραμμα
• Τυμπανόγραμμα
• Ηχητικά αντανακλαστικά
• Ομιλητική ακουομετρία

Η πλειοψηφία των παθήσεων που προκαλούν βαρηκοΐα διαπιστώνεται με τις παραπάνω εξετάσεις. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που θα πρέπει ο διαγνωστικός έλεγχος να συμπληρωθεί με

• Ακουστικά προκλητά δυναμικά (Αδυναμία συνεργασίας, μικρή ηλικία, ανάγκη επιβεβαίωσης της βαρηκοΐας )
• Αξονική τομογραφία λιθοειδών οστών (έλεγχος του μέσου ωτός , των ακουστικών οσταρίων και των μαστοειδών κυψελών)
• Μαγνητική τομογραφία βάσης κρανίου (σε υποψία πάθησης του κεντρικού νευρικού συστήματος και ειδικότερα του ακουστικού νεύρου)

Τι θεραπεία υπάρχει για τη βαρηκοΐα;

1)Προσεκτική και επιμελής αφαίρεση του βύσματος της κυψελίδας που πιθανότατα προκαλεί τη βαρηκοΐα

2)Χειρουργική  αντιμετώπιση προβλημάτων όπως :

• Ωτοσκλήρυνση Το οστάριο που καθηλώνεται στην ωτοσκλήρυνση   ονομάζεται αναβολέας και η χειρουργική του προσέγγιση έχει σκοπό την άρση του εμποδίου στη μετάδοση του ήχου.  Η επέμβαση που γίνεται για την αντικατάσταση αυτού του οσταρίου ή τμήματος του ονομάζεται αναβολεκτομή η αναβολοτομή.
• Χρόνια μέση ωτίτιδα με ωτοχειρουργική
• Διάτρηση του τυμπάνου .Τυμπανοπλαστική είναι η χειρουργική επέμβαση που πραγματοποιείται για την αποκατάσταση μιας διάτρητης τυμπανικής μεμβράνης. Ο σκοπός της επέμβασης είναι η πρόληψη των μικροβιακών φλεγμονών του αυτιού καθώς και η αποκατάσταση ή και  βελτίωση της ακουστικής ικανότητας
• Εξοστώσεις

3) Εφαρμογή ακουστικού βαρηκοΐας.

Ακουστικό βαρηκοΐας είναι η ηλεκτρονική συσκευή η οποία τοποθετείται στο αuτί για να βοηθήσει τον χρήστη να καλύψει το πρόβλημα της ακοής του. Αποτελείται από ένα μικρόφωνο, έναν ενισχυτή και ένα μεγάφωνο. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία του είναι η  μπαταρία, κλασική ή αυτοφορτιζώμενη.

4)Τοποθέτηση κοχλιακού εμφυτεύματος

Τύποι βαρηκοΐας: αγωγιμότητας, νευροαισθητήρια και μικτή

Ο ήχος κάνει μια διαδρομή. Μπαίνει από τον ακουστικό πόρο, δονεί το τύμπανο, περνά από τα τρία οστάρια του μέσου αυτιού και φτάνει στον κοχλία, το όργανο του εσωτερικού αυτιού που μετατρέπει τη δόνηση σε νευρικό σήμα. Το σημείο όπου «κόβεται» αυτή η διαδρομή καθορίζει τον τύπο της βαρηκοΐας και, πρακτικά, το αν διορθώνεται.

Βαρηκοΐα αγωγιμότητας

Ο ήχος δεν φτάνει σωστά στο εσωτερικό αυτί, επειδή κάτι τον εμποδίζει στον πόρο ή στο μέσο αυτί. Εδώ ανήκουν το βύσμα κυψελίδας, το υγρό πίσω από το τύμπανο, η διάτρηση του τυμπάνου, οι εξοστώσεις και η ωτοσκλήρυνση. Ο ασθενής περιγράφει συνήθως ότι ακούει «χαμηλωμένα», σαν να έχει βαμβάκι στο αυτί, ενώ τη δική του φωνή την ακούει δυνατή. Είναι ο τύπος που αντιμετωπίζεται συχνότερα, με καθαρισμό, φαρμακευτική αγωγή ή επέμβαση.

Νευροαισθητήρια βαρηκοΐα

Η βλάβη βρίσκεται στα τριχωτά κύτταρα του κοχλία ή στο ακουστικό νεύρο. Τυπικά παραδείγματα είναι η πρεσβυακουσία και η βλάβη από θόρυβο. Το χαρακτηριστικό παράπονο δεν είναι «δεν ακούω», αλλά «ακούω και δεν καταλαβαίνω», ιδίως όταν μιλούν πολλοί μαζί ή υπάρχει φασαρία στο βάθος. Χάνονται πρώτα οι ψηλές συχνότητες, γι’ αυτό μπερδεύονται σύμφωνα όπως το σ, το φ και το θ. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μόνιμη και η αποκατάσταση γίνεται με ακουστικά βαρηκοΐας ή, στις βαριές μορφές, με κοχλιακό εμφύτευμα.

Μικτή βαρηκοΐα

Συνυπάρχουν και τα δύο. Ένας ηλικιωμένος με πρεσβυακουσία που έχει και βύσμα κυψελίδας είναι το πιο απλό παράδειγμα. Διορθώνεται το κομμάτι που διορθώνεται και επανεκτιμάται η ακοή για το υπόλοιπο.

Βαθμοί βαρηκοΐας: τι σημαίνουν στην καθημερινότητα

Στο ακουόγραμμα η απώλεια κατατάσσεται σε βαθμίδες. Οι αριθμοί ενδιαφέρουν τον ιατρό. Εσάς σας ενδιαφέρει τι αλλάζει στη ζωή σας.

• Ελαφρά: χάνετε τον ψίθυρο και την ομιλία από απόσταση. Σε ήσυχο χώρο τα καταφέρνετε, σε εστιατόριο ή σε οικογενειακό τραπέζι κουράζεστε.
• Μέτρια: η κανονική συνομιλία γίνεται δύσκολη χωρίς να βλέπετε το πρόσωπο του άλλου. Το τηλέφωνο αρχίζει να σας ζορίζει.
• Σοβαρή: ακούτε μόνο δυνατή φωνή από κοντά. Χωρίς ακουστικό βαρηκοΐας η επικοινωνία περιορίζεται πολύ.
• Βαριά: αντιλαμβάνεστε μόνο πολύ δυνατούς ήχους ή δονήσεις. Εδώ εξετάζεται και η λύση του κοχλιακού εμφυτεύματος.

Έχει σημασία και η συμμετρία. Όταν το ένα αυτί ακούει καθαρά χειρότερα από το άλλο χωρίς προφανή λόγο, ο έλεγχος πρέπει να είναι πιο διεξοδικός.

Ξαφνική βαρηκοΐα: πότε η απώλεια ακοής είναι επείγον περιστατικό

Ξυπνάτε ένα πρωί και το ένα αυτί «δεν δουλεύει». Ή μέσα σε λίγες ώρες η ακοή πέφτει απότομα, συχνά μαζί με βουητό και αίσθημα πληρότητας. Η αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα δεν πρέπει να περιμένει. Πολλοί τη θεωρούν μπούκωμα από κρύωμα ή κερί και χάνουν πολύτιμο χρόνο, ενώ η πιθανότητα να επανέλθει η ακοή είναι μεγαλύτερη όταν η θεραπεία ξεκινήσει νωρίς, μέσα στις πρώτες ημέρες.

Ζητήστε εξέταση από ΩΡΛ την ίδια ή την επόμενη ημέρα αν:

• η ακοή έπεσε ξαφνικά στο ένα ή στα δύο αυτιά,
• η βαρηκοΐα εμφανίστηκε μετά από έκρηξη, πυροβολισμό ή άλλο πολύ δυνατό ήχο,
• συνοδεύεται από έντονο ίλιγγο, δυνατό πόνο, πυρετό ή πυώδες υγρό από το αυτί,
• ακολούθησε χτύπημα στο κεφάλι,
• υπάρχει μούδιασμα ή αδυναμία στο πρόσωπο, διπλή όραση ή δυσκολία στην ομιλία (σε αυτή την περίπτωση πηγαίνετε αμέσως σε εφημερεύον νοσοκομείο).

Αντίθετα, η βαρηκοΐα που προχωρά αργά μέσα σε μήνες ή χρόνια δεν είναι επείγουσα. Χρειάζεται όμως και αυτή έλεγχο, γιατί όσο αργεί η διάγνωση τόσο δυσκολότερα προσαρμόζεται κανείς αργότερα.

Βαρηκοΐα στα παιδιά: τα σημάδια ανά ηλικία

Το παιδί δεν θα σας πει ότι δεν ακούει καλά. Δεν έχει μέτρο σύγκρισης. Θα το καταλάβετε από τη συμπεριφορά του, και όσο νωρίτερα το καταλάβετε τόσο καλύτερα προστατεύεται η ανάπτυξη του λόγου.

• Βρέφος: δεν τρομάζει σε απότομο θόρυβο, δεν γυρίζει προς τη φωνή σας, δεν «μπαμπαλίζει» όπως τα άλλα μωρά της ηλικίας του.
• Νήπιο: αργεί να πει τις πρώτες λέξεις, μιλά λιγότερο ή πιο ακατάληπτα από τους συνομηλίκους του, ανταποκρίνεται μόνο όταν σας βλέπει.
• Παιδί σχολικής ηλικίας: ρωτά συνεχώς «τι;», δυναμώνει την τηλεόραση, φαίνεται αφηρημένο ή απρόσεκτο στην τάξη, πέφτει η επίδοσή του χωρίς άλλη εξήγηση.

Η συχνότερη αιτία στην παιδική ηλικία είναι παροδική: το υγρό στο αυτί που μένει πίσω από το τύμπανο μετά από κρυολογήματα και ωτίτιδες, συχνά σε συνδυασμό με μεγάλα κρεατάκια. Υπάρχουν όμως και συγγενείς ή κληρονομικές μορφές, γι’ αυτό στα μαιευτήρια γίνεται έλεγχος ακοής στα νεογνά. Αν ο έλεγχος αυτός δεν έγινε ή σας ζητήθηκε να τον επαναλάβετε, μην το αμελήσετε.

Τι δείχνει κάθε εξέταση ακοής

Τα ονόματα των εξετάσεων ακούγονται τεχνικά. Στην πράξη είναι ανώδυνες, διαρκούν λίγα λεπτά η καθεμία και απαντούν σε διαφορετικό ερώτημα.

• Ωτοσκόπηση: ο ΩΡΛ βλέπει τον πόρο και το τύμπανο. Κερί, φλεγμονή, διάτρηση ή υγρό φαίνονται συνήθως αμέσως.
• Τονοδότες (διαπασών): ένα μεταλλικό διχαλωτό όργανο που δονείται μπροστά στο αυτί και πάνω στο κόκαλο. Μέσα σε ένα λεπτό δίνει μια πρώτη ένδειξη για το αν η βαρηκοΐα είναι αγωγιμότητας ή νευροαισθητήρια.
• Ακουόγραμμα: κάθεστε σε ηχομονωμένο θάλαμο με ακουστικά και πατάτε ένα κουμπί κάθε φορά που ακούτε έναν τόνο. Το αποτέλεσμα είναι ένα διάγραμμα που δείχνει πόσο χάνετε σε κάθε συχνότητα και σε κάθε αυτί χωριστά.
• Τυμπανόγραμμα: μετρά πόσο ελεύθερα κινείται το τύμπανο. Αποκαλύπτει υγρό στο μέσο αυτί, κακή λειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας ή δυσκαμψία των οσταρίων. Δεν χρειάζεται συνεργασία, άρα γίνεται και σε μικρά παιδιά.
• Ηχητικά αντανακλαστικά: ελέγχουν τη σύσπαση ενός μικρού μυός του μέσου αυτιού στον δυνατό ήχο και δίνουν πληροφορίες για όλη την ακουστική οδό.
• Ομιλητική ακουομετρία: αντί για τόνους ακούτε λέξεις και τις επαναλαμβάνετε. Δείχνει πόσο καλά διακρίνετε την ομιλία, κάτι που προβλέπει και το όφελος από ένα ακουστικό βαρηκοΐας.

Με βάση αυτά ο ιατρός αποφασίζει αν χρειάζεται κάτι παραπάνω, όπως απεικονιστικός έλεγχος.

Τι συμβαίνει όταν η βαρηκοΐα μένει χωρίς αντιμετώπιση

Πολλοί περιμένουν χρόνια πριν ζητήσουν βοήθεια. Συνηθίζουν. Προσαρμόζονται και οι γύρω τους, μιλώντας πιο δυνατά. Το κόστος όμως συσσωρεύεται αθόρυβα.

Η συνεχής προσπάθεια να παρακολουθήσετε μια κουβέντα κουράζει πνευματικά, και στο τέλος της ημέρας νιώθετε εξαντλημένοι χωρίς να ξέρετε γιατί. Σιγά σιγά αποφεύγετε τις παρέες, το τηλέφωνο, τις εξόδους. Η απομόνωση αυτή συνδέεται με κακή διάθεση και, σύμφωνα με τη σύγχρονη έρευνα, η βαρηκοΐα που δεν αντιμετωπίζεται σχετίζεται στους ηλικιωμένους με ταχύτερη έκπτωση της μνήμης και της σκέψης. Υπάρχει και θέμα ασφάλειας: κόρνες, συναγερμοί, το κουδούνι, ένα παιδί που φωνάζει.

Επιπλέον, ο εγκέφαλος που στερείται ήχους για καιρό «ξεμαθαίνει» να τους επεξεργάζεται. Γι’ αυτό όσοι ξεκινούν ακουστικά βαρηκοΐας νωρίς προσαρμόζονται συνήθως ευκολότερα από όσους το αναβάλλουν για μια δεκαετία.

Ακουστικά βαρηκοΐας: τι να περιμένετε τους πρώτους μήνες

Το ακουστικό δεν είναι γυαλιά. Δεν το φοράτε και βλέπετε αμέσως καθαρά. Ενισχύει τους ήχους που έχετε χάσει, αλλά ο εγκέφαλός σας χρειάζεται χρόνο για να τους ξαναβάλει σε τάξη.

• Πρώτες ημέρες: όλα ακούγονται δυνατά και κάπως μεταλλικά. Τα βήματά σας, το νερό της βρύσης, το χαρτί που τσαλακώνεται. Η δική σας φωνή σας φαίνεται ξένη. Είναι αναμενόμενο.
• Πρώτες εβδομάδες: ξεκινάτε από ήσυχους χώρους και λίγες ώρες την ημέρα και αυξάνετε σταδιακά. Οι ενοχλητικοί ήχοι του φόντου αρχίζουν να υποχωρούν στην αντίληψή σας.
• Πρώτοι μήνες: γίνονται επανέλεγχοι και μικρορυθμίσεις. Εκεί κρίνεται συνήθως το αποτέλεσμα, γι’ αυτό μην τα παρατάτε αν κάτι σας ενοχλεί. Πείτε το, ώστε να διορθωθεί.

Κρατήστε ρεαλιστικές προσδοκίες. Το ακουστικό βελτιώνει ουσιαστικά την επικοινωνία, δεν επαναφέρει όμως την ακοή των είκοσι ετών, και σε πολύ θορυβώδη μέρη θα υπάρχει πάντα κάποια δυσκολία. Όταν η απώλεια αφορά και τα δύο αυτιά, η εφαρμογή και στα δύο δίνει συνήθως καλύτερη κατανόηση της ομιλίας και καλύτερο εντοπισμό της κατεύθυνσης του ήχου. Συχνά, μάλιστα, όσοι έχουν και εμβοές παρατηρούν ότι το βουητό τούς ενοχλεί λιγότερο όσο φορούν τα ακουστικά.

Πρόληψη: πώς προστατεύετε την ακοή σας

Η κληρονομικότητα και η ηλικία δεν αλλάζουν. Αρκετά άλλα, όμως, είναι στο χέρι σας.

• Θόρυβος στη δουλειά: ωτοασπίδες ή προστατευτικά ακουστικά κάθε φορά, όχι «όποτε θυμηθώ». Η ζημιά από τον θόρυβο αθροίζεται και δεν γυρίζει πίσω.
• Μουσική με ακουστικά: μέτρια ένταση και διαλείμματα. Αν ο διπλανός σας ακούει τι παίζει, είναι πολύ δυνατά.
• Συναυλίες, κυνήγι, πυροτεχνήματα: προστασία και απόσταση από την πηγή. Αν μετά βουίζουν τα αυτιά σας ή ακούτε «θαμπά», το αυτί σάς προειδοποιεί.
• Μπατονέτες: σπρώχνουν το κερί προς τα μέσα και τραυματίζουν τον πόρο. Αν μπουκώνετε συχνά, προτιμήστε τον καθαρισμό από ΩΡΛ για το βύσμα κυψελίδας.
• Ωτίτιδες: θεραπεύστε τες σωστά και ολοκληρώστε την αγωγή. Οι επαναλαμβανόμενες, παραμελημένες φλεγμονές αφήνουν ίχνη στο τύμπανο και τα οστάρια.
• Φάρμακα: ορισμένα αντιβιοτικά, χημειοθεραπευτικά και διουρητικά μπορεί να επηρεάσουν την ακοή. Μη διακόπτετε τίποτα μόνοι σας. Ενημερώστε τον ιατρό που τα χορηγεί αν παρατηρήσετε πτώση ακοής ή βουητό.
• Γενική υγεία: ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση και το κάπνισμα επιβαρύνουν τα μικρά αγγεία του εσωτερικού αυτιού. Η καλή ρύθμισή τους ωφελεί και την ακοή.

Μετά τα 50 έως 60, ή νωρίτερα αν εργάζεστε σε θόρυβο, ένα ακουόγραμμα αναφοράς είναι χρήσιμο ακόμη κι αν δεν έχετε ενοχλήματα. Δίνει ένα σημείο σύγκρισης για το μέλλον.

Πώς μιλάτε σε άνθρωπο με βαρηκοΐα

Αν ο γονιός ή ο σύντροφός σας δεν ακούει καλά, η φωνή δεν λύνει το πρόβλημα. Παραμορφώνει τις λέξεις και δημιουργεί ένταση. Βοηθούν απλά πράγματα:

• Τραβήξτε πρώτα την προσοχή του και μιλήστε του κατά πρόσωπο, με φως στο δικό σας πρόσωπο.
• Μιλήστε λίγο πιο αργά και καθαρά, χωρίς να φωνάζετε και χωρίς να καλύπτετε το στόμα.
• Κλείστε την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο πριν ξεκινήσετε.
• Αν δεν κατάλαβε, πείτε το ίδιο με άλλα λόγια αντί να το επαναλάβετε πιο δυνατά.
• Μην του μιλάτε από άλλο δωμάτιο.

Συχνοί μύθοι για τη βαρηκοΐα

«Είναι από την ηλικία, δεν γίνεται τίποτα». Η πρεσβυακουσία δεν θεραπεύεται, αποκαθίσταται όμως λειτουργικά. Και ένα μέρος της απώλειας μπορεί να οφείλεται σε κάτι απλό που διορθώνεται, όπως το κερί.

«Αν βάλω ακουστικό, θα τεμπελιάσει το αυτί μου». Συμβαίνει το αντίθετο. Το αυτί και ο εγκέφαλος που δέχονται ξανά ερεθίσματα διατηρούν καλύτερα την ικανότητα κατανόησης της ομιλίας.

«Ακούω, απλώς οι άλλοι μουρμουρίζουν». Είναι η κλασική περιγραφή της απώλειας στις ψηλές συχνότητες. Η ένταση φτάνει, η καθαρότητα λείπει.

«Το ένα αυτί είναι καλό, μου φτάνει». Με ένα αυτί δυσκολεύεστε να εντοπίσετε από πού έρχεται ο ήχος και να ξεχωρίσετε ομιλία μέσα σε θόρυβο. Η μονόπλευρη βαρηκοΐα θέλει πάντα διερεύνηση.

Πώς προετοιμάζεστε για το ραντεβού στον ΩΡΛ

Λίγη προετοιμασία κάνει την επίσκεψη πιο αποδοτική. Σημειώστε πότε προσέξατε για πρώτη φορά το πρόβλημα, αν ήρθε απότομα ή σταδιακά, αν αφορά το ένα ή και τα δύο αυτιά και αν συνοδεύεται από βουητό, πόνο, υγρό ή ίλιγγο και ζάλη. Φέρτε μαζί σας τη λίστα με τα φάρμακα που παίρνετε και τυχόν παλαιότερα ακουογράμματα, γιατί η σύγκριση δείχνει αν η ακοή επιδεινώνεται.

Αναφέρετε επάγγελμα και χόμπι με θόρυβο, παλαιές επεμβάσεις ή τραυματισμούς στα αυτιά και αν υπάρχουν συγγενείς με βαρηκοΐα από νεαρή ηλικία. Αν είναι εύκολο, ελάτε με ένα άτομο του περιβάλλοντός σας. Συχνά οι δικοί σας έχουν παρατηρήσει πράγματα που εσείς δεν αντιλαμβάνεστε. Τις προηγούμενες ημέρες μη βάζετε τίποτα στο αυτί και αποφύγετε τον έντονο θόρυβο, ώστε το ακουόγραμμα να αποτυπώσει την πραγματική σας ακοή.

Στο ιατρείο του Δρ. Δασκολιά στο Περιστέρι εξετάζονται παιδιά και ενήλικες. Για ραντεβού καλέστε στο 210 5731641.

Συχνές Ερωτήσεις για τη βαρηκοΐα

Η βαρηκοΐα θεραπεύεται;

Εξαρτάται από την αιτία. Η βαρηκοΐα αγωγιμότητας, που οφείλεται σε κερί, υγρό, διάτρηση τυμπάνου ή πρόβλημα στα οστάρια, αντιμετωπίζεται συχνά με καθαρισμό, φάρμακα ή χειρουργείο. Η νευροαισθητήρια, όπως η πρεσβυακουσία και η βλάβη από θόρυβο, είναι κατά κανόνα μόνιμη. Εκεί ο στόχος είναι η αποκατάσταση της επικοινωνίας με ακουστικά βαρηκοΐας ή, σε βαριές απώλειες, με κοχλιακό εμφύτευμα.

Γιατί ακούω αλλά δεν καταλαβαίνω τι μου λένε;

Αυτό συμβαίνει όταν χάνονται οι ψηλές συχνότητες, όπως στην πρεσβυακουσία και στη βαρηκοΐα από θόρυβο. Τα φωνήεντα, που είναι χαμηλόσυχνα και δυνατά, τα ακούτε κανονικά. Τα σύμφωνα, που δίνουν το νόημα στις λέξεις, σας ξεφεύγουν. Έτσι η ομιλία ακούγεται αρκετά δυνατή αλλά θολή, κυρίως σε χώρους με φασαρία. Η ομιλητική ακουομετρία μετρά ακριβώς αυτή τη δυσκολία.

Έχω βαρηκοΐα μόνο στο ένα αυτί. Πρέπει να ανησυχήσω;

Πρέπει να εξεταστείτε, χωρίς πανικό. Τις περισσότερες φορές η αιτία είναι απλή, όπως βύσμα κυψελίδας, ωτίτιδα ή υγρό πίσω από το τύμπανο. Αν όμως η απώλεια είναι νευροαισθητήρια και εμφανής μόνο στη μία πλευρά, ο ΩΡΛ θα ζητήσει πιθανότατα πρόσθετο έλεγχο, συχνά μαγνητική τομογραφία, για να αποκλείσει σπανιότερες παθήσεις του ακουστικού νεύρου. Αν η πτώση ήταν ξαφνική, η εξέταση είναι επείγουσα.

Πότε χρειάζομαι ακουστικό βαρηκοΐας;

Όταν η απώλεια ακοής είναι μόνιμη και σας δυσκολεύει στην καθημερινότητα: ζητάτε συχνά επανάληψη, αποφεύγετε το τηλέφωνο, κουράζεστε στις παρέες, οι δικοί σας παραπονιούνται για την ένταση της τηλεόρασης. Την ένδειξη τη βάζει ο ΩΡΛ με βάση το ακουόγραμμα και την ομιλητική ακουομετρία. Δεν χρειάζεται να περιμένετε να χειροτερέψει. Η έγκαιρη εφαρμογή κάνει συνήθως την προσαρμογή ευκολότερη.

Μπορεί το κερί στα αυτιά να προκαλέσει βαρηκοΐα;

Ναι, και είναι από τις συχνότερες αιτίες παροδικής βαρηκοΐας. Όταν η κυψελίδα φράξει τελείως τον πόρο, συχνά μετά από μπάνιο ή χρήση μπατονέτας, το αυτί μπουκώνει απότομα και η ακοή πέφτει. Μετά τον καθαρισμό από τον ΩΡΛ επανέρχεται αμέσως. Μην επιχειρείτε να το βγάλετε με αντικείμενα ή κεριά αυτιών, γιατί υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού του πόρου και του τυμπάνου.

Η βαρηκοΐα είναι κληρονομική;

Ορισμένες μορφές έχουν σαφή κληρονομική βάση. Υπάρχουν συγγενείς βαρηκοΐες που φαίνονται από τη γέννηση, ενώ η ωτοσκλήρυνση εμφανίζεται συχνά σε περισσότερα μέλη της ίδιας οικογένειας. Και η πρεσβυακουσία επηρεάζεται από τα γονίδια, γι’ αυτό σε κάποιες οικογένειες ξεκινά νωρίτερα. Αν έχετε συγγενείς με πρώιμη απώλεια ακοής, αναφέρετέ το στον ιατρό και κάντε έναν έλεγχο αναφοράς.

Πόσο συχνά πρέπει να ελέγχω την ακοή μου;

Αν δεν έχετε ενοχλήματα, ένας πρώτος έλεγχος γύρω στα 50 έως 60 δίνει χρήσιμο σημείο αναφοράς και η επανάληψη ορίζεται από τον ιατρό ανάλογα με το αποτέλεσμα. Όσοι εργάζονται σε θόρυβο, όσοι έχουν ήδη διαγνωσμένη βαρηκοΐα και όσοι φορούν ακουστικά χρειάζονται τακτικότερη παρακολούθηση, συνήθως ετήσια. Οποιαδήποτε απότομη αλλαγή στην ακοή θέλει εξέταση αμέσως, ανεξάρτητα από το πότε ελεγχθήκατε τελευταία φορά.

Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα, απευθύνεται σε ασθενείς και συνοδούς και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση.