Αλλεργική Ρινίτιδα: Συμπτώματα, Διάγνωση και Θεραπεία

Η αλλεργική ρινίτιδα είναι η φλεγμονή του βλεννογόνου της μύτης που προκαλείται όταν το ανοσοποιητικό αντιδρά υπερβολικά σε αβλαβείς ουσίες του αέρα, όπως η γύρη, τα ακάρεα της σκόνης ή το τρίχωμα των ζώων. Εκδηλώνεται με φτάρνισμα, καταρροή, μπούκωμα και φαγούρα σε μύτη και μάτια, εποχικά ή όλο τον χρόνο, και ελέγχεται με αγωγή που ρυθμίζει ο ιατρός.

Τι είναι η αλλεργική ρινίτιδα;

Αλλεργική ρινίτιδα είναι η φλεγμονή που δημιουργείται στο εσωτερικό της μύτης και οφείλεται σε αλλεργική αντίδραση από αλλεργιογόνα τα οποία συνήθως βρίσκονται με τη μορφή σωματιδίων στον αέρα.

Τυπικά συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας

• Καταρροή και ρινική συμφόρηση
• Φτάρνισμα
• Κνησμός στο εσωτερικό της μύτης και στα μάτια

Η αλλεργική ρινίτιδα είναι μία πολλή συνηθισμένη χρόνια ασθένεια και έχει υπολογιστεί ότι επηρεάζει 40 έως 60 εκατομμύρια ανθρώπους στις ΗΠΑ.

Άτομα των οποίων οι οικογένειες έχουν ιστορικό αλλεργιών είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν και να διαγνωστούν με αλλεργική ρινίτιδα. Η γενετική τάση για ανάπτυξη αλλεργικής ρινίτιδας και άλλων αλλεργικών καταστάσεων όπως είναι το άσθμα και η ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα) είναι γνωστή ως ατοπία.

Έως και το 40% των ατόμων με αλλεργική ρινίτιδα έχουν επίσης άσθμα και έως και το 80% όσων έχουν διαγνωστεί με άσθμα αναφέρουν ότι έχουν συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας.

Τύποι αλλεργικής ρινίτιδας

• Εποχική ρινίτιδα: Προκαλείται σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο από την έκθεση σε υπαίθρια αλλεργιογόνα όπως η γύρη από τα φυτά. Ονομάζεται και πυρετός εκ χόρτου.
• Ετήσια ρινίτιδα: Είναι μόνιμη, υπάρχει όλο το χρόνο και προκαλείται από αλλεργιογόνα τα οποία είναι ανεξάρτητα εποχής όπως η σκόνη, οι τρίχες των ζώων και οι μύκητες.
• Επαγγελματική ρινίτιδα: Είναι η αντίδραση που προκαλείται στο ρινικό βλεννογόνο από σωματίδια που συναντώνται σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον εργασίας όπως για παράδειγμα το αλεύρι σε ένα αρτοποιείο.

Κλινική εικόνα και συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας

Τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας μπορεί να αναπτυχθούν λίγα λεπτά μετά από την έκθεση στο αλλεργιογόνο. Τα πιο συχνά εμφανιζόμενα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Φτάρνισμα
• Βούλωμα, καταρροή και φαγούρα στη μύτη
• Ερυθρότητα και κνησμός στα μάτια (αλλεργική επιπεφυκίτιδα)
• Βήχας που προκαλείται από οπισθορρινική καταρροή ( αίσθημα φλέματος κολλημένο στο λαιμό).
• Οίδημα γύρω από τα μάτια
• Πονόλαιμος
• Πονοκέφαλος

Σε άτομα με ιστορικό άσθματος μπορεί να εμφανιστεί

• Αναπνευστική δυσφορία
• Συριγμός κατά την αναπνοή
• Αίσθημα σφιξίματος στο στήθος.

Αιτίες που προκαλούν αλλεργική ρινίτιδα

Η αλλεργική αντίδραση πυροδοτείται από ένα τύπο αντισώματος που ονομάζεται ανοσοσφαιρίνη Ε ( Ige)  το οποίο ενεργοποιείται αφού εκτεθεί σε ένα αλλεργιογόνο όπως η γύρη. Τα αντισώματα Ιge προκαλούν απελευθέρωση χημικών ουσιών όπως η ισταμίνη που προκαλούν φλεγμονή στη μύτη και στη γύρω περιοχή από αυτή.

Αιτίες εποχικής ρινίτιδας

Η έκθεση στη γύρη είναι η κύρια αιτία της εποχικής ρινίτιδας. Οι μύκητες ή κοινώς η μούχλα συμμετέχουν και αυτοί στην εκδήλωση της νόσου. Η γύρη που παράγεται από τα φυτά κυρίως τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες καθιστά αυτή την περίοδο ως έντονα αλλεργική. Η γύρη των λουλουδιών, των φυτών, των δέντρων μεταφέρεται μέσω του αέρα ή  και των εντόμων στο περιβάλλον και εύκολα ενεργοποιεί το ανώτερο αναπνευστικό σύστημα των ανθρώπων.

Αίτια της ετήσιας ρινίτιδας

Τα αλλεργιογόνα που προκαλούν την αντίδραση υπάρχουν όλο το χρόνο. Αυτά συνήθως βρίσκονται:

• Στα ακάρεα
• Στα κατοικίδια ζώα (τρίχωμα, περιττώματα, βιολογικά υγρά)
• Σε τρωκτικά
• Έντομα (κατσαρίδες)

Αίτια επαγγελματικής ρινίτιδας

Τα συμπτώματα αυτού του τύπου της ρινίτιδας εμφανίζονται μόνο σε ένα συγκεκριμένο εργασιακό περιβάλλον. Πολλές φορές μπορεί να συνυπάρχουν και να επηρεάζουν αλλεργιογόνα που προκαλούν ετήσια ρινίτιδα όπως οι αλλεργίες στα ζώα. Παραδείγματα αιτιών επαγγελματικής ρινίτιδας είναι:

• Η σκόνη των σιτηρών
• Αλεύρι που επηρεάζει τους αρτοποιούς
• Latex που επηρεάζει ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό από τα γάντια
• Πρωτεΐνες ψαριών θαλασσινών που επηρεάζουν εργαζόμενους στην παραγωγή ή την εστίαση.

Παράγοντες που επιδεινώνουν και επιβαρύνουν την αλλεργική αντίδραση;

• Καπνός τσιγάρου η ξύλου
• Αναθυμιάσεις
• Υγρασία
• Ρύπανση
• Αλλαγές στη θερμοκρασία.

Παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα ανάπτυξης αλλεργικής ρινίτιδας:

• Εισπνοή καπνού τσιγάρου κατά την παιδική ηλικία.
• Κάπνισμα κατά την εγκυμοσύνη
• Έντονη υγρασία, μούχλα στο σπίτι.

Πώς γίνεται η διάγνωση της αλλεργικής ρινίτιδας;

Η διάγνωση γίνεται συνήθως από την κλινική εικόνα και τα συμπτώματα που αναφέρονται από το πάσχον άτομο. Πολλές φορές απαιτούνται και πρόσθετες εξετάσεις οι οποίες περιλαμβάνουν τη χορήγηση πολύ μικρών ποσοτήτων συγκεκριμένων αλλεργιογόνων για να διαπιστωθεί εάν προχωράει μία αλλεργική αντίδραση. Αυτές οι δοκιμασίες μπορεί να γίνουν με:

• Ενδοδερμική εξέταση. Είναι ο πιο ακριβής τρόπος για να προσδιοριστεί εάν ένα άτομο πάσχει από αλλεργική ρινίτιδα. Πιθανά αλλεργιογόνα όπως γρασίδι, γύρη τοποθετούνται κάτω από το δέρμα με πολλή λεπτή βελόνα. Μετά από 20 λεπτά η περιοχή εξετάζεται για αλλεργική αντίδραση η οποία συνήθως περιλαμβάνει κοκκίνισμα του δέρματος και κνησμό τοπικό.
• Επιδερμικά τεστ. Είναι ο πιο συνηθισμένος και κοινός τύπος δερματικού τεστ. Περιλαμβάνει το τρύπημα ή το ξύσιμο του δέρματος σε διάλυμα που περιέχει αλλεργιογόνα. Τα αποτελέσματα αυτά γίνονται γνωστά μέσα σε 10 με 20 λεπτά.
• Εξέταση αίματος. Αυτή η μέθοδος επιλέγεται συχνά αν μία αντίδραση σε ένα αλλεργιογόνο είναι πιο σοβαρή.   Στην εξέταση αίματος αναζητούμε το επίπεδο του αντισώματος ανοσοσφαιρίνης  E Ige στο αίμα όταν εκτίθεται σε διαφορετικά αλλεργιογόνα. Όσο περισσότερη Ige υπάρχει όταν εισάγεται ένα αλλεργιογόνο τόσο πιο πιθανό είναι το προσβεβλημένο άτομο να είναι αλλεργικό σε αυτό το αλλεργιογόνο.

Θεραπεία αλλεργικής ρινίτιδας

Θεραπεία που να εξαφανίζει τη νόσο δεν υπάρχει. Η φαρμακευτική προσπάθεια επικεντρώνεται στη μείωση ή και εξαφάνιση των συμπτωμάτων μετά από μία αλλεργική αντίδραση.

Η ισταμίνη είναι μία από τις χημικές ουσίες που απελευθερώνονται στον οργανισμό μετά από αλλεργική αντίδραση. Τα αντισταμινικά χορηγούνται  για να περιορίσουν την απελευθέρωση της ισταμίνης ή να μειώσουν τα αποτελέσματα της μόλις αυτή απελευθερωθεί στον οργανισμό

Αυτά βρίσκονται συνήθως σε μορφή:

• ταμπλέτας
• σιροπιού
• σταγόνες για τα μάτια
• ρινικά spray
• αλοιφές και κρέμες
• ενέσιμου σε ακραίες περιπτώσεις. Τα αντισταμινικά κυκλοφορούν αρκετές δεκαετίες όμως τα τελευταία χρόνια η προσπάθεια τον φαρμακευτικών εταιρειών είναι να παράγουν αντισταμινικά τα οποία έχουν μικρές , λίγες και ήπιες παρενέργειες όπως και μεγαλύτερη διάρκεια δράσης και ταχύτερη έναρξη της αποτελεσματικότητας τους.

Άλλη θεραπευτική μορφή είναι τα ρινικά κορτικοειδή. Αυτά είναι ρινικά spray που μειώνουν το οίδημα και τη φλεγμονή στη μύτη. Όσο πιο σύντομα ξεκινήσει την εφαρμογή τους ένα αλλεργικό άτομο τόσο πιο γρήγορα και αποτελεσματικά μπορούν αυτά τα ρινικά σπρέι να δράσουν.

Οι ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό συστήνονται σε κάθε περίπτωση και για να βοηθήσουν στην αποσυμφόρηση της μύτης αλλά κυρίως στο να καθαρίσουμε τους ρινικούς βλεννογόνους από τις βλέννες και τους μικροοργανισμούς.

Αποσυμφορητικά spray για τη μύτη ή από το στόμα μπορούν συμπτωματικά να βοηθήσουν μέχρι η θεραπεία για την αλλεργική ρινίτιδα να αρχίσει να αποδίδει.

Η ανοσοθεραπεία είναι η μέθοδος που εφαρμόζεται σε σοβαρότερες αλλεργικές καταστάσεις και σκοπό έχει με την μακροχρόνια έκθεση του ατόμου στα συγκεκριμένα αλλεργιογόνα να προκαλέσει μία αυτοάνοση απόκριση του οργανισμού σε αυτά.

Καθημερινές συμβουλές για την αποφυγή της γύρης:

Τους μήνες  με  έξαρση της αλλεργικής ρινίτιδας συστήνεται

• Να παραμένουν κλειστά τα παράθυρα και οι πόρτες του σπιτιού
• Σχολαστικό πλύσιμο προσώπου, μαλλιών, ματιών, χεριών
• Αλλαγή φίλτρων γύρης αυτοκινήτου και οικιακών κλιματιστικών
• Παραμονή σε εσωτερικούς χώρους μέχρι το απόγευμα εφόσον είναι δυνατό
• Αποφυγή ενασχόλησης με κηπουρικές εργασίες, κούρεμα γκαζόν
• Χρήση γυαλιών ηλίου
• Αποφυγή εξωτερικών δραστηριοτήτων όπως πικ-νικ, τζόκινγκ ,ποδηλασία
• Αλλαγή ρούχων όταν προέρχεστε από εξωτερική δραστηριότητα.

Για τα ακάρεα συνίσταται: τακτικό πλύσιμο των κλινοσκεπασμάτων σε υψηλή θερμοκρασία

• Καλύμματα των κλινοσκεπασμάτων με άλλα πιο ανθεκτικά
• Καλά αεριζόμενοι χώροι
• Αφαίρεση μαλακών παιχνιδιών, λούτρινων ,μάλλινων υποστρωμάτων από χώρους ύπνου και τακτικό καθαρισμό τους
• Αφαίρεση χαλιών. Προτιμούνται τα ξύλινα πατώματα
• Συχνός καθαρισμός της ηλεκτρικής σκούπας και χρήση μάσκας κατά την λειτουργία της.
• Αντικατάσταση βαριών κουρτινών με στόρια που σκουπίζονται εύκολα.

Για τις αλλεργίες των ζώων προτείνεται:

• Το ιδανικότερο είναι να μην φιλοξενείτε κατοικίδιο εάν έχετε ιστορικό αλλεργικής αντίδρασης σε ζώο. Αν αυτό δεν είναι εφικτό τότε:
• Το κατοικίδιό θα πρέπει να περιορίζεται σε συγκεκριμένους χώρους του σπιτιού και εκτός κρεβατοκάμαρας
• Κάντε μπάνιο το ζώο κάθε εβδομάδα
• Κρατήστε το κατοικίδιο μακριά από χαλιά
• Πλένετε τακτικά όλα τα κλινοσκεπάσματα με τα οποία έρχεται σε επαφή το ζώο
• Χρησιμοποιήστε καθαριστικά αέρα

Αντιμετώπιση καταστάσεων με μύκητες – μούχλα

Η μούχλα αναπτύσσεται σε υγρά και κλειστά περιβάλλοντα όπως: μπάνια υπόγεια, ντουλάπες, στρώματα, ταπετσαρίες, υπνοδωμάτια με ιδιωτικό μπάνιο.

Η αντιμετώπιση σε αυτό το πρόβλημα είναι η παραμονή της κατοικίας όσο το δυνατόν πιο στεγνή και καλά αεριζόμενη. Αρχικά η μούχλα πρέπει να αφαιρεθεί με χλωρίνη ή ειδικά σχεδιασμένο προϊόν για τέτοιους καθαρισμούς. Επιπρόσθετα θα πρέπει:

• Να βελτιωθεί ο εξαερισμός του σπιτιού (άνοιγμα πορτών και παραθύρων, ανεμιστήρες)
• Συχνός καθαρισμός των δωματίων
• Αποφυγή χρήσης υγραντήρα
• Διατήρηση στεγνών χαλιών
• Διόρθωση τυχόν διαρροών υγρασίας στο σπίτι
• Απαλλαγή από φυτά σε γλάστρες εσωτερικού χώρου
• Μεταφορά των αποβλήτων του σπιτιού σε εξωτερικό χώρο
• Φροντίδα απόφραξης υδρορροών και αεραγωγών

Τι επιπλοκές  μπορεί να δημιουργήσει η αλλεργική ρινίτιδα;

Το άτομο που ταλαιπωρείται από αλλεργική ρινίτιδα συνήθως αναφέρει εύκολη κούραση και απόσπαση της προσοχής.

Η δυσκολία στον ύπνο δημιουργεί κόπωση όλη την υπόλοιπη μέρα. Υπάρχει ευερεθιστότητα , μειωμένη συγκέντρωση με αποτέλεσμα η μειωμένη απόδοση στο εργασιακό ή σχολικό περιβάλλον.

Η ρινική συμφόρηση μπορεί να προκαλέσει παθολογικά προβλήματα στο ανώτερο αναπνευστικό όπως είναι

• Εκκριτική ωτίτιδα
• Ρινοφαρυγγίτιδα
• Ιγμορίτιδα
• Ρινικοί πολύποδες
• Λοιμώξεις που έχουν σχέση με την κεφαλή και τον τράχηλο.

Αλλεργική ρινίτιδα ή κρυολόγημα: πώς τα ξεχωρίζετε

Τα δύο μοιάζουν τις πρώτες ημέρες. Μύτη που τρέχει, φτάρνισμα, μπούκωμα. Η πορεία τους όμως διαφέρει, και μερικές απλές παρατηρήσεις βοηθούν να καταλάβετε τι από τα δύο έχετε.

• Φαγούρα. Ο κνησμός στη μύτη, στα μάτια, στον ουρανίσκο ή στα αυτιά δείχνει προς αλλεργία. Στο κρυολόγημα σπάνια υπάρχει.
• Πυρετός και κακουχία. Η αλλεργική ρινίτιδα δεν ανεβάζει πυρετό. Αν έχετε δέκατα, πόνους στο σώμα ή έντονο πονόλαιμο, το πιθανότερο είναι ίωση.
• Εκκρίσεις. Στην αλλεργία είναι συνήθως διαυγείς και υδαρείς. Στο κρυολόγημα πυκνώνουν και αλλάζουν χρώμα μετά τις πρώτες ημέρες.
• Διάρκεια. Το κοινό κρυολόγημα υποχωρεί μέσα σε επτά έως δέκα ημέρες. Η αλλεργία κρατά όσο διαρκεί η έκθεση στο αλλεργιογόνο, δηλαδή εβδομάδες ή και μήνες.
• Επανάληψη. Συμπτώματα που γυρίζουν κάθε χρόνο την ίδια εποχή, ή κάθε φορά που μπαίνετε σε συγκεκριμένο χώρο, έχουν σχεδόν πάντα αλλεργικό υπόβαθρο.

Υπάρχει και μια τρίτη περίπτωση που μπερδεύει αρκετούς: το κρυολόγημα που δεν περνά και εξελίσσεται σε ιγμορίτιδα, με πίεση στο πρόσωπο και πυκνές εκκρίσεις. Εκεί η αντιμετώπιση είναι διαφορετική.

Συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας ανά ηλικία

Στα παιδιά

Τα μικρά παιδιά δεν περιγράφουν φαγούρα. Τη δείχνουν. Τρίβουν τη μύτη προς τα πάνω με την παλάμη, κάνουν γκριμάτσες, ξύνουν τα μάτια. Οι γονείς παρατηρούν συχνά μαύρους κύκλους κάτω από τα μάτια, αναπνοή από το στόμα, ροχαλητό και ανήσυχο ύπνο. Στο σχολείο το παιδί φαίνεται κουρασμένο ή αφηρημένο, χωρίς να φταίει η διάθεσή του.

Η μόνιμα βουλωμένη μύτη σε παιδί δεν οφείλεται πάντα σε αλλεργία. Τα κρεατάκια στα παιδιά δίνουν παρόμοια εικόνα, και οι δύο καταστάσεις συχνά συνυπάρχουν. Όταν μάλιστα το παιδί ακούει λιγότερο καλά ή δυναμώνει την τηλεόραση, ο ΩΡΛ ελέγχει και για υγρό στο αυτί.

Σε εφήβους και ενήλικες

Εδώ κυριαρχούν οι κρίσεις φταρνίσματος, η υδαρής καταρροή και το μπούκωμα που χειροτερεύει τη νύχτα. Πολλοί αναφέρουν μειωμένη όσφρηση, πρωινή ξηρότητα στο στόμα και κούραση που δεν εξηγείται από το πρόγραμμά τους. Η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να εμφανιστεί για πρώτη φορά και στην ενήλικη ζωή, ακόμη κι αν ως παιδί δεν είχατε κανένα σύμπτωμα.

Σε μεγαλύτερες ηλικίες

Μετά τα εξήντα, μια μύτη που τρέχει συνεχώς έχει συχνότερα άλλη αιτία: μη αλλεργική ρινίτιδα, παρενέργεια φαρμάκων ή αλλαγές του βλεννογόνου με την ηλικία. Γι’ αυτό χρειάζεται εξέταση πριν ξεκινήσει κανείς αντιισταμινικά μόνος του. Ορισμένα παλαιότερα αντιισταμινικά προκαλούν υπνηλία και ζάλη, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους παίρνουν και άλλα φάρμακα ή οδηγούν.

Πότε να δείτε ΩΡΛ για την αλλεργική ρινίτιδα

Αν τα συμπτώματα είναι ήπια και περνούν με την αποφυγή του αλλεργιογόνου, η παρακολούθηση αρκεί. Κλείστε ραντεβού όταν:

• το μπούκωμα ή η καταρροή διαρκούν πάνω από δύο με τρεις εβδομάδες,
• η αγωγή που παίρνετε δεν σας καλύπτει ή τη χρειάζεστε σχεδόν καθημερινά,
• ο ύπνος, η δουλειά ή το σχολείο επηρεάζονται,
• η όσφρηση έχει μειωθεί αισθητά,
• έχετε συχνές ιγμορίτιδες ή ωτίτιδες,
• βουλώνει επίμονα μόνο το ένα ρουθούνι, ή βλέπετε αίμα στις εκκρίσεις από τη μία πλευρά.

Το τελευταίο σημείο δεν ταιριάζει με αλλεργία, που κατά κανόνα επηρεάζει και τις δύο πλευρές. Θέλει έλεγχο χωρίς αναβολή.

Σημάδια που χρειάζονται άμεση ιατρική βοήθεια

Δυσκολία στην αναπνοή, σφύριγμα στο στήθος, πρήξιμο στα χείλη, στη γλώσσα ή στον λαιμό, εξάνθημα σε όλο το σώμα και αίσθημα λιποθυμίας δεν ανήκουν στην εικόνα της απλής ρινίτιδας. Δείχνουν σοβαρή αλλεργική αντίδραση ή κρίση άσθματος. Καλέστε το 166 ή πηγαίνετε στα επείγοντα.

Τι ελέγχει ο ΩΡΛ πέρα από την αλλεργία

Τα δερματικά τεστ και οι εξετάσεις αίματος απαντούν στο «σε τι είμαι αλλεργικός». Η εξέταση της μύτης απαντά σε κάτι άλλο: τι ακριβώς φράζει τον αέρα. Με τη ρινοσκόπηση και, όπου χρειάζεται, με ενδοσκόπηση (ένα λεπτό οπτικό όργανο που περνά από το ρουθούνι), ο ΩΡΛ βλέπει το χρώμα και το πάχος του βλεννογόνου, το είδος των εκκρίσεων και την ανατομία της μύτης.

Συχνά διαπιστώνεται ότι η αλλεργία δεν είναι η μόνη αιτία. Η μακροχρόνια φλεγμονή οδηγεί σε υπερτροφία των ρινικών κογχών, δηλαδή σε μόνιμη διόγκωση των δομών που ζεσταίνουν και υγραίνουν τον αέρα. Άλλοτε υπάρχει στραβό διάφραγμα ή πολύποδες μύτης. Σε αυτές τις περιπτώσεις τα φάρμακα για την αλλεργία βοηθούν μόνο εν μέρει, και αυτό εξηγεί γιατί κάποιοι ασθενείς μένουν μπουκωμένοι παρά τη σωστή αγωγή.

Σωστή χρήση της αγωγής: τα λάθη που μειώνουν το αποτέλεσμα

Η αγωγή ορίζεται από τον ιατρό. Η αποτελεσματικότητά της όμως εξαρτάται πολύ από το πώς την εφαρμόζετε στο σπίτι.

• Διακοπή μόλις νιώσετε καλύτερα. Τα ρινικά κορτικοστεροειδή σπρέι δεν δρουν με την πρώτη δόση. Χρειάζονται ημέρες τακτικής χρήσης για να αποδώσουν πλήρως. Όποιος τα βάζει «όποτε θυμηθεί» συμπεραίνει λανθασμένα ότι δεν του κάνουν.
• Λάθος κατεύθυνση του ψεκασμού. Το ρύγχος στρέφεται ελαφρά προς τα έξω, προς το αυτί της ίδιας πλευράς, και όχι προς το διάφραγμα στη μέση. Έτσι μειώνεται ο ερεθισμός και η πιθανότητα να ματώσει η μύτη.
• Παρατεταμένη χρήση αποσυμφορητικών σπρέι. Ανακουφίζουν μέσα σε λίγα λεπτά, και γι’ αυτό είναι δελεαστικά. Προορίζονται όμως για λίγες μόνο ημέρες. Η συνεχής χρήση τους προκαλεί φαρμακευτική ρινίτιδα, έναν φαύλο κύκλο όπου η μύτη βουλώνει χειρότερα μόλις περάσει η δράση τους.
• Καθυστερημένη έναρξη. Στην εποχική μορφή, ο ιατρός συχνά συστήνει να ξεκινά η αγωγή λίγο πριν από την περίοδο της γύρης που σας ενοχλεί.
• Πλύσεις μετά το σπρέι. Οι ρινοπλύσεις γίνονται πρώτα, ώστε το φάρμακο να βρει καθαρό βλεννογόνο.

Αλλεργική ρινίτιδα στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό

Αρκετές γυναίκες βλέπουν τα συμπτώματά τους να αλλάζουν στην εγκυμοσύνη. Οι ορμονικές μεταβολές διογκώνουν από μόνες τους τον ρινικό βλεννογόνο, ακόμη και σε γυναίκες χωρίς αλλεργία. Η κατάσταση λέγεται ρινίτιδα της κύησης και υποχωρεί μετά τον τοκετό.

Πρώτο βήμα είναι τα μέτρα χωρίς φάρμακα: ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό, ύπνος με ελαφρά ανασηκωμένο κεφάλι, αποφυγή των αλλεργιογόνων και του καπνού. Αν αυτά δεν αρκούν, ο ΩΡΛ επιλέγει αγωγή σε συνεννόηση με τον γυναικολόγο σας. Μην πάρετε και μη διακόψετε κανένα φάρμακο με δική σας πρωτοβουλία. Η ανοσοθεραπεία συνήθως δεν ξεκινά κατά τη διάρκεια της κύησης.

Πότε έχει θέση η χειρουργική αντιμετώπιση

Καμία επέμβαση δεν θεραπεύει την αλλεργία. Η προδιάθεση παραμένει. Το χειρουργείο διορθώνει όμως τα μηχανικά εμπόδια που η αλλεργία έχει δημιουργήσει ή επιδεινώσει. Όταν οι κόγχες έχουν διογκωθεί μόνιμα και το μπούκωμα επιμένει παρά τη σωστή φαρμακευτική αγωγή, η κογχοπλαστική μειώνει τον όγκο τους και ανοίγει τον δρόμο του αέρα. Η αντιαλλεργική αγωγή συνεχίζεται και μετά, συνήθως με καλύτερη ανταπόκριση, αφού το σπρέι φτάνει πλέον σε όλη τη ρινική κοιλότητα.

Συχνοί μύθοι για την αλλεργική ρινίτιδα

«Είναι θέμα της άνοιξης και θα περάσει»

Ισχύει μόνο για ένα μέρος των ασθενών. Η ελιά και τα αγρωστώδη ανθίζουν την άνοιξη, το περδικάκι όμως δίνει γύρη για πολλούς μήνες, και τα ακάρεα ή η μούχλα δεν έχουν εποχή. Συμπτώματα τον χειμώνα δεν αποκλείουν την αλλεργία.

«Τα σπρέι κορτιζόνης εθίζουν τη μύτη»

Η σύγχυση προέρχεται από τα αποσυμφορητικά σπρέι, που πράγματι δημιουργούν εξάρτηση όταν χρησιμοποιούνται για καιρό. Τα ρινικά κορτικοστεροειδή έχουν διαφορετικό μηχανισμό και, στη δόση και στη διάρκεια που ορίζει ο ιατρός, χρησιμοποιούνται με ασφάλεια για μεγάλα διαστήματα.

«Το μέλι της περιοχής μου με προστατεύει»

Δεν υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα που να το στηρίζουν. Η γύρη που προκαλεί τα περισσότερα συμπτώματα μεταφέρεται με τον αέρα και διαφέρει από εκείνη που συλλέγουν οι μέλισσες.

«Μια απλή αλλεργία δεν χρειάζεται γιατρό»

Η ρινίτιδα που μένει αρρύθμιστη χαλά τον ύπνο, ρίχνει τη συγκέντρωση και συνδέεται με χειρότερο έλεγχο του άσθματος σε όσους πάσχουν και από τα δύο. Η σωστή ρύθμισή της είναι ζήτημα ποιότητας ζωής.

Πώς προετοιμάζεστε για το ραντεβού

Μερικές σημειώσεις από το σπίτι κάνουν την εξέταση πιο ουσιαστική:

• Ποιους μήνες και ποιες ώρες της ημέρας ενοχλείστε περισσότερο.
• Αν τα συμπτώματα αλλάζουν στο σπίτι, στη δουλειά, στην εξοχή ή κοντά σε ζώα.
• Ποια φάρμακα και σπρέι έχετε δοκιμάσει, για πόσο καιρό και με τι αποτέλεσμα.
• Αν υπάρχει άσθμα, έκζεμα ή αλλεργίες στην οικογένεια.
• Παλαιότερες εξετάσεις αλλεργίας ή απεικονίσεις, αν έχετε.

Αν πρόκειται να γίνουν δερματικά τεστ, ρωτήστε εκ των προτέρων πόσες ημέρες πριν πρέπει να σταματήσετε τα αντιισταμινικά, επειδή επηρεάζουν το αποτέλεσμα. Το ιατρείο στο Περιστέρι δέχεται παιδιά και ενήλικες, και μπορείτε να κλείσετε ραντεβού στο 210 5731641.

Συχνές Ερωτήσεις για την αλλεργική ρινίτιδα

Πόσο διαρκεί η αλλεργική ρινίτιδα;

Εξαρτάται από το αλλεργιογόνο. Η εποχική μορφή κρατά όσο κυκλοφορεί η γύρη που σας ενοχλεί, συνήθως μερικές εβδομάδες έως λίγους μήνες τον χρόνο. Η ολοετής μορφή, από ακάρεα, μούχλα ή ζώα, δίνει συμπτώματα σχεδόν συνεχώς, με εξάρσεις και υφέσεις. Με σωστή αγωγή και μέτρα αποφυγής, τα περισσότερα άτομα περνούν μεγάλα διαστήματα χωρίς ενοχλήσεις.

Θεραπεύεται οριστικά η αλλεργική ρινίτιδα;

Η αλλεργική προδιάθεση δεν εξαφανίζεται με φάρμακα. Τα αντιισταμινικά και τα ρινικά σπρέι ελέγχουν τα συμπτώματα όσο τα παίρνετε. Η ανοσοθεραπεία είναι η μόνη μέθοδος που στοχεύει στην ίδια την αντίδραση του οργανισμού και μπορεί να μειώσει την ευαισθησία μακροπρόθεσμα, σε επιλεγμένους ασθενείς. Σε ορισμένα άτομα η ένταση των συμπτωμάτων υποχωρεί με τα χρόνια.

Κολλάει η αλλεργική ρινίτιδα;

Όχι. Η αλλεργική ρινίτιδα δεν οφείλεται σε ιό ή μικρόβιο και δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, όσο έντονο κι αν είναι το φτάρνισμα. Αυτό που κληρονομείται είναι η τάση για αλλεργίες, η λεγόμενη ατοπία. Αν στην καταρροή προστεθούν πυρετός, πονόλαιμος ή κακουχία, τότε πιθανότατα συνυπάρχει ίωση, και αυτή μεταδίδεται.

Μπορεί η αλλεργική ρινίτιδα να προκαλέσει βήχα και πονόλαιμο;

Ναι, και είναι συχνό. Οι εκκρίσεις κυλούν από το πίσω μέρος της μύτης προς τον φάρυγγα και τον ερεθίζουν. Το αποτέλεσμα είναι ξερός βήχας, ανάγκη να καθαρίζετε συνεχώς τον λαιμό και βραχνάδα το πρωί. Η αναπνοή από το στόμα τη νύχτα στεγνώνει ακόμη περισσότερο τον φάρυγγα. Βήχας με σφύριγμα ή δύσπνοια χρειάζεται έλεγχο για άσθμα.

Πότε χρειάζεται ανοσοθεραπεία για την αλλεργική ρινίτιδα;

Συζητείται όταν τα συμπτώματα είναι έντονα και επίμονα, όταν η φαρμακευτική αγωγή δεν αρκεί ή δεν γίνεται ανεκτή, και όταν έχει τεκμηριωθεί με εξετάσεις το υπεύθυνο αλλεργιογόνο. Απαιτεί συνέπεια για αρκετά χρόνια και γίνεται υπό ιατρική παρακολούθηση. Την καταλληλότητα την κρίνει ο ιατρός, αφού σταθμίσει την ηλικία, το ιστορικό και την τυχόν συνύπαρξη άσθματος.

Μπορεί η αλλεργική ρινίτιδα να επηρεάσει την όσφρηση;

Μπορεί. Όταν ο βλεννογόνος είναι πρησμένος, ο αέρας δεν φτάνει στο πάνω μέρος της μύτης, εκεί όπου βρίσκονται τα οσφρητικά κύτταρα. Η όσφρηση συνήθως επανέρχεται όταν υποχωρήσει η φλεγμονή. Αν η απώλεια είναι μεγάλη, επιμένει ή συνοδεύεται από μόνιμο μπούκωμα, ο ΩΡΛ ελέγχει με ενδοσκόπηση για πολύποδες ή άλλη αιτία.

Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα, απευθύνεται σε ασθενείς και συνοδούς και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση.