Τι είναι το βαρότραυμα;
Το βαρότραυμα ή αεροωτίτιδα συμβαίνει όταν τα αυτιά σας επηρεάζονται από την πίεση του αέρα μέσα σε ένα αεροπλάνο. Κανονικά, η πίεση του αέρα μέσα και έξω από τις τυμπανικές μεμβράνες είναι ίδια. Ωστόσο, όταν ένα αεροπλάνο απογειώνεται ή ξεκινά την κάθοδό του για την προσγείωση, η ταχεία αλλαγή στο υψόμετρο αλλάζει την πίεση του αέρα μέσα στην καμπίνα.
Όταν συμβεί αυτό, μπορεί να παρατηρήσετε μια άβολη πίεση ή απόφραξη στα αυτιά. Άλλοι μπορεί να ακούσουν ένα περίεργο ήχο μέσα στα αυτιά ή να αισθανθούν προσωρινό πόνο. Μόλις προσαρμοστούν τα αυτιά κατά την προσγείωση, τα συμπτώματα υποχωρούν. Σε μικρό αριθμό περιπτώσεων, ο πόνος ή το αίσθημα μπλοκαρίσματος μπορεί να παραμείνει.
Το βαρότραυμα του αυτιού μπορεί επίσης να προκληθεί από:
- Κατάδυση
- Υπερβαρικό θάλαμο οξυγόνου
- Εκρήξεις σε κοντινή ζώνη
Είναι επίσης πιθανό, να αντιμετωπίσετε μια μικρή περίπτωση βαροτραύματος ενώ οδηγείτε, βρίσκεστε σε ασανσέρ, σε ένα ψηλό κτίριο ή στα βουνά.
Γιατί πονούν τα αυτιά κατά την πτήση;
Οι ευσταχιανές σάλπιγγες είναι λεπτοί σωλήνες που συνδέουν το αυτί με τη μύτη και το λαιμό. Ανοιγοκλείνουν κάθε φορά που καταπίνετε ή χασμουριέστε για να διατηρήσουν την πίεση του αέρα ανάμεσα στα αυτιά και τη μύτη/λαιμό. Εάν η πίεση του αέρα αλλάξει πολύ γρήγορα, τότε μπορεί να μην αντιδράσει σωστά η ευσταχιανή σάλπιγγα, με συνέπεια να υπάρχει λίγος ή πολύς αέρας πίσω από το τύμπανο του αυτιού. Μπορείτε να νιώσετε αυτή τη διαφορά πίεσης. Μπορεί επίσης να επηρεάσει τους ήχους που δονούνται μέσω του τυμπάνου του αυτιού και των οστών της ακοής.
Κάθε φορά που ένα αεροπλάνο απογειώνεται (ανεβαίνει) και προσγειώνεται (κατεβαίνει), η πίεση του αέρα αλλάζει και τα αυτιά πρέπει να προσαρμοστούν. Έως ότου οι ευσταχιανές σάλπιγγες εξισορροπήσουν την πίεση, η διαφορά μεταξύ του εσωτερικού και του εξωτερικού πιέζει το τύμπανο. Αυτή η διαφορά πίεσης το κάνει να πονάει και να μην λειτουργεί σωστά. Οι ήχοι μπορεί επίσης να αλλοιωθούν .
Η ενόχληση του αυτιού του αεροπλάνου επιδεινώνεται όταν πετάτε με
- Κρυολόγημα,
- Ρινική συμφόρηση ή
- Αλλεργίες.
Τι να κάνετε για να αποφύγετε το βαρότραυμα
Μείνετε ξύπνιοι κατά την απογείωση και την προσγείωση. Αυτό θα βοηθήσει τον επιβάτη να έχει μεγαλύτερη επίγνωση των αλλαγών στα αυτιά και έτσι να μπορεί να αντιδρά καλύτερα.
Καταπιείτε και χασμουρηθείτε όταν αρχίσει η δυσφορία στο αυτί. Αυτό βοηθά να ανοίξουν οι ευσταχιανές σάλπιγγες. Όσο περισσότερο ανοίγουν, τόσο περισσότερο μπορούν να εξομαλύνουν την πίεση του αέρα. Με τα μωρά, είναι χρήσιμο να τα ταΐζετε ή να τους δίνετε ένα ποτό ή μια πιπίλα τη στιγμή της καθόδου του αεροπλάνου, ώστε να καταπιούν.
Μασήστε τσίχλα κατά τη διάρκεια της πτήσης, ειδικά κατά την απογείωση και πριν το αεροπλάνο ξεκινήσει την κάθοδό του, για να εξισορροπήσετε την πίεση.
Φυσήξτε τη μύτη σας απαλά σε ένα χαρτομάντιλο για να μειώσετε την πίεση.
Φυσήξτε αέρα μέσα από τη μύτη σας ενώ κλείνετε το στόμα σας και τη μύτη σας. Αυτή η απλή άσκηση επιτρέπει περισσότερο αέρα να εισέλθει στις ευσταχιανές σάλπιγγες.
Πάρτε ένα αποσυμφορητικό από το στόμα ή σε μορφή ρινικού σπρει εάν υποφέρετε από κρυολόγημα ή αλλεργίες. Μπορεί να σας βοηθήσει να ξεμπλοκάρετε τα αυτιά σας πριν το αεροπλάνο προσγειωθεί.
Φορέστε ωτοασπίδες για να βοηθήσετε στη ρύθμιση της πίεσης μέσα στα αυτιά.
Ποιες είναι οι επιπλοκές που σχετίζονται με την αεροωτίτιδα (βαρότραυμα);
Οι επιπλοκές από το βαρότραυμα είναι σπάνιες.
- Διάτρηση (ρήξη) του τυμπάνου, το οποίο συμβαίνει με ξαφνικό πόνο που υποχωρεί γρήγορα. Συνήθως ένα διάτρητο τύμπανο θα επουλωθεί χωρίς ιατρική φροντίδα
- Περίεργοι ήχοι και βουητό στα αυτιά.
- Εκκρίσεις από τα αυτιά.
- Ναυτία από αίσθημα περιστροφής (ίλιγγος).
- Απώλεια ακοής.
Πώς γίνεται η διάγνωση του βαροτραύματος;
Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν μόλις το αεροπλάνο προσγειωθεί. Μια επίσημη ιατρική διάγνωση είναι συνήθως περιττή. Ωστόσο, καλέστε το γιατρό σας εάν έχετε οποιοδήποτε από τα ακόλουθα συμπτώματα:
- Συνεχής πόνος.
- Επίμονη μπλοκαρισμένη και αλλοιωμένη ακοή.
- Ίλιγγος με βουητό
- Έκκριση υγρού από το αυτί ή αιμορραγία.
- Μετά την ΩΡΛ κλινική εξέταση μπορεί να ζητηθεί εξέταση ακοής (ακοομετρία) ή μέτρηση της πίεσης του τυμπάνου του αυτιού (τυμπανομετρία).
Συμπτώματα βαροτραύματος: από το ήπιο έως το σοβαρό
Η ωταλγία στην πτήση δεν έχει πάντα την ίδια ένταση. Η βαρύτητα εξαρτάται από το πόσο γρήγορα άλλαξε η πίεση και από το πόσο καλά λειτουργούσε η ευσταχιανή σάλπιγγα εκείνη την ώρα.
- Ήπιο. Αίσθημα πληρότητας, «βουλωμένα» αυτιά και ελαφριά βαρηκοΐα που περνούν λίγα λεπτά ή ώρες μετά την προσγείωση.
- Μέτριο. Έντονος, διαξιφιστικός πόνος στην κάθοδο, βουητό και ακοή σαν «κάτω από το νερό» που κρατούν ημέρες. Πίσω από το τύμπανο έχει μαζευτεί υγρό ή αίμα.
- Σοβαρό. Ξαφνική ανακούφιση του πόνου μαζί με υγρό ή αίμα από το αυτί σημαίνει ρήξη του τυμπάνου. Ίλιγγος, ναυτία και απότομη πτώση της ακοής δείχνουν ότι επηρεάστηκε το έσω αυτί.
Ο πόνος εμφανίζεται σχεδόν πάντα στην κάθοδο και όχι στην άνοδο. Στην άνοδο ο αέρας του μέσου αυτιού διαστέλλεται και βγαίνει εύκολα από τη σάλπιγγα. Στην κάθοδο πρέπει να ξαναμπεί, και αυτό απαιτεί η σάλπιγγα να ανοίξει ενεργητικά.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
- όσοι ταξιδεύουν με κρυολόγημα, ιγμορίτιδα ή έξαρση αλλεργικής ρινίτιδας
- βρέφη και μικρά παιδιά, επειδή η σάλπιγγά τους είναι στενή και δεν ξέρουν να την ανοίξουν
- άτομα με ιστορικό συχνών ωτίτιδων ή υγρού στο αυτί
- όσοι κοιμούνται στην κάθοδο, γιατί στον ύπνο καταπίνουμε σπάνια
- άτομα με έντονη απόκλιση του διαφράγματος ή μεγάλα κρεατάκια
- καπνιστές
Τεχνικές για να «ξεβουλώσουν» τα αυτιά στο αεροπλάνο
Στόχος όλων των χειρισμών είναι να ανοίξει η ευσταχιανή σάλπιγγα. Ξεκινήστε τους μόλις ανακοινωθεί η έναρξη της καθόδου, πριν εμφανιστεί πόνος, και επαναλάβετέ τους κάθε λίγα λεπτά.
Κατάποση και χασμουρητό
Είναι ο πιο απλός και ασφαλής τρόπος. Οι μύες που ανοίγουν τη σάλπιγγα ενεργοποιούνται κάθε φορά που καταπίνουμε. Μια τσίχλα, μια καραμέλα ή μικρές γουλιές νερό βοηθούν να καταπίνετε συχνά. Το πλατύ χασμουρητό έχει ακόμη ισχυρότερο αποτέλεσμα.
Χειρισμός Valsalva
- Πάρτε μια κανονική ανάσα.
- Κλείστε το στόμα και πιάστε τη μύτη με τα δάχτυλα.
- Φυσήξτε απαλά προς τη μύτη, σαν να προσπαθείτε να τη φυσήξετε, για ένα με δύο δευτερόλεπτα.
- Θα νιώσετε ένα μικρό «κλικ» στα αυτιά.
Η λέξη-κλειδί είναι το «απαλά». Η υπερβολική πίεση μπορεί να τραυματίσει το έσω αυτί. Αν δεν πετύχει με την πρώτη, δοκιμάστε ξανά σε λίγο αντί να φυσήξετε πιο δυνατά.
Χειρισμός Toynbee
Κλείστε τη μύτη και καταπιείτε. Είναι πιο ήπιος από τον Valsalva και ταιριάζει σε όσους τον βρίσκουν δύσκολο.
Συνδυασμός
Με κλειστή μύτη, φυσήξτε απαλά και καταπιείτε ταυτόχρονα. Πολλοί ταξιδιώτες τον βρίσκουν τον πιο αποτελεσματικό.
Ωτοασπίδες πτήσης και αποσυμφορητικά: βοηθούν;
Ωτοασπίδες με φίλτρο πίεσης. Έχουν μια μικρή βαλβίδα που επιβραδύνει τη μεταβολή της πίεσης στο τύμπανο και δίνει στη σάλπιγγα περισσότερο χρόνο να προσαρμοστεί. Τοποθετούνται πριν από την απογείωση και ξανά πριν ξεκινήσει η κάθοδος. Δεν αντικαθιστούν την κατάποση, αλλά πολλοί επιβάτες με ευαίσθητα αυτιά τις βρίσκουν χρήσιμες.
Αποσυμφορητικά. Ένα ρινικό αποσυμφορητικό σπρέι περίπου μισή ώρα πριν από την κάθοδο μπορεί να βοηθήσει ενήλικες με μπουκωμένη μύτη. Δεν είναι κατάλληλα για όλους. Χρειάζεται προσοχή σε υπέρταση, καρδιακά προβλήματα, γλαύκωμα, εγκυμοσύνη και σε μικρά παιδιά. Συμβουλευτείτε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας πριν τα χρησιμοποιήσετε, και σε κάθε περίπτωση μόνο για λίγες ημέρες.
Βρέφη και παιδιά στο αεροπλάνο
Το κλάμα του μωρού στην προσγείωση έχει συνήθως αυτή την αιτία. Το βρέφος δεν μπορεί να εξισώσει μόνο του την πίεση. Μπορείτε όμως να το βοηθήσετε.
- Θηλάστε ή δώστε μπιμπερό ή πιπίλα στην απογείωση και κυρίως στην κάθοδο. Το πιπίλισμα και η κατάποση ανοίγουν τη σάλπιγγα.
- Κρατήστε το παιδί ξύπνιο κατά την κάθοδο.
- Στα μεγαλύτερα παιδιά δώστε νερό με καλαμάκι, ένα γλειφιτζούρι ή τσίχλα, ανάλογα με την ηλικία.
- Δείξτε τους το «παιχνίδι με το μπαλόνι»: να φυσούν απαλά με κλειστή μύτη.
- Το κλάμα, όσο κι αν ενοχλεί, βοηθά. Ανοίγει τη σάλπιγγα.
Αν το παιδί έχει ενεργή ωτίτιδα ή βαρύ κρυολόγημα, ρωτήστε τον γιατρό πριν από την πτήση. Τα παιδιά με σωληνάκια στα αυτιά δεν πονούν στο αεροπλάνο, αφού η πίεση εξισώνεται μέσα από τον σωληνίσκο.
Μπορώ να πετάξω με κρυολόγημα ή ωτίτιδα;
Με ένα ελαφρύ κρυολόγημα οι περισσότεροι ταξιδεύουν χωρίς σοβαρό πρόβλημα, αρκεί να εφαρμόζουν τους χειρισμούς εξίσωσης. Όσο πιο βουλωμένη είναι η μύτη, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος.
Καλύτερα να αναβάλετε ή να ζητήσετε πρώτα ιατρική γνώμη όταν:
- έχετε οξεία ωτίτιδα ή έντονη ιγμορίτιδα με πόνο
- δεν μπορείτε με κανέναν τρόπο να «ξεβουλώσετε» τα αυτιά σας στο έδαφος
- κάνατε πρόσφατα χειρουργείο στο αυτί
- είχατε σοβαρό βαρότραυμα σε προηγούμενη πτήση και δεν έχετε ελεγχθεί
Περισσότερες πρακτικές συμβουλές για το ταξίδι θα βρείτε στο άρθρο με τις οδηγίες πτήσης.
Τα αυτιά μου έμειναν βουλωμένα μετά την πτήση. Τι κάνω;
Στις περισσότερες περιπτώσεις το αίσθημα πληρότητας υποχωρεί μόνο του μέσα σε λίγες ώρες έως δύο με τρεις ημέρες.
- Συνεχίστε να καταπίνετε, να χασμουριέστε και να κάνετε απαλό Valsalva μερικές φορές την ημέρα.
- Κάντε ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό.
- Για τον πόνο αρκεί συνήθως ένα απλό παυσίπονο.
- Μη βάζετε σταγόνες, λάδι ή μπατονέτες στο αυτί. Το πρόβλημα βρίσκεται πίσω από το τύμπανο, όχι στον πόρο.
- Αποφύγετε νέα πτήση ή κατάδυση μέχρι να ανοίξουν τα αυτιά.
Αν έπειτα από λίγες ημέρες το βουλωμένο αυτί επιμένει, χρειάζεται εξέταση.
Πότε να δείτε ΩΡΛ μετά από πτήση
- ο πόνος κρατά πάνω από μία με δύο ημέρες
- η βαρηκοΐα ή το βουητό δεν υποχωρούν μέσα σε τρεις ημέρες
- βγαίνει υγρό ή αίμα από το αυτί
- έχετε ίλιγγο, ναυτία ή αστάθεια
- η ακοή έπεσε απότομα
- έχετε πυρετό
Ο ίλιγγος και η ξαφνική απώλεια ακοής μετά από πτήση ή κατάδυση είναι επείγοντα. Μπορεί να σημαίνουν βαρότραυμα του έσω αυτιού, που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.
Πώς αντιμετωπίζει ο ΩΡΛ το βαρότραυμα
Η ωτοσκόπηση δείχνει αν το τύμπανο είναι εισέλκον, κόκκινο, με υγρό ή αίμα πίσω του, ή αν έχει διατρηθεί. Το τυμπανόγραμμα και το ακοόγραμμα μετρούν την πίεση στο μέσο αυτί και την ακοή.
- Στο ήπιο και μέτριο βαρότραυμα συστήνονται αναμονή, ρινοπλύσεις, ρινικά σπρέι και ασκήσεις εξίσωσης. Το υγρό απορροφάται συνήθως σε μερικές εβδομάδες.
- Μια μικρή ρήξη του τυμπάνου κλείνει στις περισσότερες περιπτώσεις μόνη της. Στο διάστημα αυτό το αυτί πρέπει να μένει στεγνό.
- Αν το υγρό επιμένει, μπορεί να χρειαστεί παροχέτευση.
- Σε όσους πετούν συχνά για επαγγελματικούς λόγους και υποφέρουν κάθε φορά, συζητείται η τοποθέτηση σωληνίσκου αερισμού.
Βαρότραυμα στην κατάδυση
Ο ίδιος μηχανισμός ισχύει κάτω από το νερό, με μεγαλύτερη ένταση. Η πίεση διπλασιάζεται ήδη στα δέκα μέτρα βάθος. Οι δύτες μαθαίνουν να εξισώνουν από τα πρώτα μέτρα και συχνά, πριν νιώσουν πόνο. Ο βασικός κανόνας είναι ένας: ποτέ κατάδυση με κρυολόγημα και ποτέ με το ζόρι. Αν τα αυτιά δεν ανοίγουν, ανεβαίνετε λίγο και δοκιμάζετε ξανά.
Μια γρήγορη λίστα πριν από την πτήση
- Αν έχετε συνάχι, κάντε ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό πριν φύγετε για το αεροδρόμιο.
- Έχετε μαζί σας τσίχλες ή καραμέλες και ένα μπουκάλι νερό.
- Ρυθμίστε ξυπνητήρι ή ζητήστε από τον συνταξιδιώτη σας να σας ξυπνήσει πριν από την κάθοδο.
- Πίνετε νερό στη διάρκεια της πτήσης. Ο αέρας της καμπίνας είναι ξηρός και πυκνώνει τις εκκρίσεις.
- Αποφύγετε το αλκοόλ, που αφυδατώνει και επιδεινώνει τη συμφόρηση.
Συχνές Ερωτήσεις
Γιατί πονάνε τα αυτιά στην προσγείωση και όχι στην απογείωση;
Στην κάθοδο η πίεση στην καμπίνα αυξάνεται και το τύμπανο πιέζεται προς τα μέσα. Για να εξισωθεί η πίεση πρέπει να μπει αέρας στο μέσο αυτί από την ευσταχιανή σάλπιγγα, κάτι που γίνεται δυσκολότερα από την έξοδο του αέρα στην άνοδο.
Πόσο κρατάει το βούλωμα στα αυτιά μετά από πτήση;
Συνήθως λίγα λεπτά έως λίγες ώρες. Με κρυολόγημα μπορεί να κρατήσει δύο με τρεις ημέρες. Αν επιμένει περισσότερο, χρειάζεται έλεγχος για υγρό πίσω από το τύμπανο.
Πώς ξεβουλώνω τα αυτιά μου στο αεροπλάνο;
Καταπίνετε συχνά, μασήστε τσίχλα, χασμουρηθείτε και κάντε απαλό Valsalva: κλείστε τη μύτη και φυσήξτε ελαφρά με κλειστό στόμα. Ξεκινήστε από την αρχή της καθόδου.
Μπορεί να σπάσει το τύμπανο στο αεροπλάνο;
Είναι σπάνιο, αλλά συμβαίνει όταν η σάλπιγγα είναι τελείως κλειστή, συνήθως σε βαρύ κρυολόγημα. Ο πόνος υποχωρεί απότομα και μπορεί να βγει λίγο αίμα ή υγρό. Χρειάζεται εξέταση από ΩΡΛ.
Τι κάνω για να μην πονέσει το μωρό στο αεροπλάνο;
Θηλάστε ή δώστε μπιμπερό ή πιπίλα στην κάθοδο και κρατήστε το ξύπνιο. Η κατάποση ανοίγει τη σάλπιγγα και εξισώνει την πίεση.
Βοηθούν οι ωτοασπίδες πτήσης;
Επιβραδύνουν τη μεταβολή της πίεσης στο τύμπανο και βοηθούν πολλούς ταξιδιώτες με ευαίσθητα αυτιά. Χρησιμοποιούνται μαζί με την κατάποση, όχι αντί για αυτήν.
Είναι επικίνδυνο το βαρότραυμα;
Στη μεγάλη πλειονότητα είναι παροδικό και περνά μόνο του. Ίλιγγος, απότομη βαρηκοΐα ή υγρό από το αυτί θέλουν άμεση ιατρική εκτίμηση.
Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.