Ωτίτιδα: Εξωτερική, Μέση και Εσωτερική

Η ωτίτιδα είναι η φλεγμονή του αυτιού και διακρίνεται σε εξωτερική, μέση και εσωτερική, ανάλογα με το τμήμα που προσβάλλεται. Εκδηλώνεται κυρίως με πόνο, αίσθημα βουλώματος, μείωση της ακοής ή έκκριση υγρού και, στην εσωτερική μορφή, με ίλιγγο. Η θεραπεία διαφέρει σε κάθε είδος, γι’ αυτό προηγείται πάντα η εξέταση του αυτιού από τον ΩΡΛ.

Τι είναι η ωτίτιδα;

Ωτίτιδα είναι η φλεγμονή ή η μόλυνση του αυτιού. Ανάλογα με το μέρος του αυτιού που επηρεάζει χωρίζεται σε εξωτερική, μέση και εσωτερική. Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε παιδιά, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται η εμφάνισή της και σε ενήλικες.

Τι είναι η εξωτερική ωτίτιδα;

Η εξωτερική ωτίτιδα (αυτί του κολυμβητή) αφορά τον έξω ακουστικό πόρο και προκαλεί έντονη ευαισθησία στο πτερύγιο του αυτιού στο άγγιγμα  ή το τράβηγμα του. Σε κάποιες περιπτώσεις βγαίνει και παχύρευστο, υποκίτρινο  υγρό σαν αποτέλεσμα της εξωτερικής φλεγμονής του δέρματος. Εμφανίζεται σχεδόν με την ίδια συχνότητα σε άντρες και γυναίκες. Πιο συχνά επηρεάζονται όσοι ζουν σε θερμά και υγρά κλίματα. Ετησίως επηρεάζει το 1 με 3% των ανθρώπων  και στις περισσότερες των περιπτώσεων 95% αφορά οξείες φλεγμονές.

Πόσο διαρκεί η εξωτερική ωτίτιδα;

Η εξωτερική ωτίτιδα μπορεί να είναι οξεία που διαρκεί λιγότερο από έξι εβδομάδες η χρονία  που διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες. Οι οξείες φλεγμονές συνήθως οφείλονται σε μικροβιακές λοιμώξεις βακτηριακές ενώ οι χρόνιες περιπτώσεις συχνότερα οφείλονται σε αλλεργίες, δερματίτιδες  και διάφορες αυτοάνοσες καταστάσεις.

Αιτίες εξωτερικής ωτίτιδας

Η πιο κοινή αίτια της εξωτερικής ωτίτιδας είναι η βακτηριακή δηλαδή η επιμόλυνση από κάποιο μικρόβιο. Παράγοντες κινδύνου για τις οξείες περιπτώσεις είναι το κολύμπι είτε στη θάλασσα είτε σε πισίνα, ο τραυματισμός του έξω ακουστικού Πόρου κατά τον καθαρισμό, η συχνή χρήση ακουστικών βαρηκοΐας , η κατάχρηση ακουστικών συσκευών τηλεφώνου ή άλλων μέσων  μουσικής και ήχου ( hand’s free , blue tooth κλπ) , δερματικές νόσοι( ψωρίαση και δερματίτιδα).

Σοβαρή μορφή εξωτερικής ωτίτιδας μπορεί να πάθουν άτομα με σακχαρώδη  διαβήτη  (κακοήθης εξωτερική ωτίτιδα).

Πώς καταλαβαίνω ότι έχω εξωτερική ωτίτιδα;

Τα συμπτώματα του πόνου θα οδηγήσουν στον ωτορινολαρυγγολόγο.

Η απλή ωτοσκόπηση με αναρρόφηση του υγρού από τον έξω ακουστικό πόρο είναι μία απαραίτητη πράξη, επώδυνη αλλά ανακουφιστική στο  τέλος  για τον ασθενή.

Η αναρρόφηση του περιεχομένου του έξω ακουστικού πόρου σε κάποιες των περιπτώσεων χρειάζεται επανάληψη κάθε δύο με τρεις ημέρες

Καλλιέργεια του εκκρίματος από τον έξω ακουστικό πόρο θα ταυτοποιήσει το είδος του μικροβίου.

Πώς θεραπεύεται η εξωτερική ωτίτιδα;

• Ωτικές αντιμικροβιακές σταγόνες, ίσως και σε συνδυασμό με κορτικοειδή, επαρκούν στις περισσότερες περιπτώσεις για την επίλυση του προβλήματος. Όταν ο πόρος εχει κλείσει λόγω  της  φλεγμονής και  δεν μπορούν  να περασουν  οι  σταγόνες τότε θα πρέπει να τοποθετηθεί ένα μικρό  σφουγγαράκι  για  2 ημέρες, ώστε να ανοίξει ο ακουστικό πόρος και να πραγματοποιηθεί σωστά η εφαρμογή τους.
• Αντιβιοτική αγωγή από το στόμα σε κάποιες σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να κριθεί αναγκαία
• Παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη είναι απαραίτητα και για την ανακούφιση του πόνου αλλά και για την γρηγορότερη αποδρομή της φλεγμονής
• Σίγουρα σε ασθενείς που παθαίνουν συχνά εξωτερικές ωτίτιδες συστήνουμε σταγόνες οξικού οξέος σαν προληπτικό μετρό και την προστασία των αυτιών τους κατά την χρήση νερού (θάλασσα η πισίνα)

Μέση ωτίτιδα τι είναι;

Αφορά τη λοίμωξη του μέσου αυτιού. Στην περίπτωση αυτή η φλεγμονή βρίσκεται πίσω από το τύμπανο, στην κοιλότητα του μέσου αυτιού η οποία ενώ θα έπρεπε να έχει μόνο αέρα, περιέχει υγρό.

Είναι η πιο συχνή λοίμωξη της παιδικής ηλικίας και ταλαιπωρεί κυρίως  βρέφη κάτω των 6 μηνών.

Το υγρό που υπάρχει στο αυτί όταν δεν θεραπεύεται φαρμακευτικά πρέπει να τραβιέται και να αφαιρείτε με μυριγγοτομή η παρακέντηση του τυμπάνου. Σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται και η εισαγωγή ενός μικρού σωληνίσκου αερισμού.

Παγκοσμίως επηρεάζει περίπου το 11% των ανθρώπων ετησίως ,οι μισές περιπτώσεις αφορούν παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών και είναι πιο συχνή στους άντρες. Από αυτούς που επηρεάζονται περίπου το 4,8 % αναπτύσσουν χρόνια πυώδη μέση ωτίτιδα.

Ποιες μορφές μέσης ωτίτιδας υπάρχουν;

• Οξεία μέση ωτίτιδα

Είναι μία φλεγμονή γρηγόρης έναρξης και συνήθως εμφανίζεται με πόνο στο αυτί. Τα βρέφη συνήθως τραβούν το αυτί για να δείξουν ότι πονάει έχουν  έχουν έντονο κλάμα και ανήσυχο ύπνο. Συγχρόνως μπορεί να παρουσιάζουν κακουχία , πυρετό και μείωση της λήψης τροφής.

Αιτία οξείας μέσης ωτίτιδας

Αυτή η μορφή σχετίζεται με την παιδική ανατομία της περιοχής μύτης, λαιμού, αυτιών και με τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Οι συχνές λοιμώξεις,  η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων, η χρήση πιπίλας ,η έκθεση σε καπνό ,οι αλλεργίες του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος και διάφορες συγγενείς ανωμαλίες όπως σχιστίες χείλους και υπερώας ή το σύνδρομο down είναι από  τις συχνότερες   αιτίες.

• Μέση ωτίτιδα με συλλογή υγρού

Αλλη μορφή είναι η μέση ωτίτιδα με συλλογή υγρού όπου το κυρίαρχο σύμπτωμα είναι το αίσθημα πληρότητας που μπορεί να επιμένει για εβδομάδες ή και μήνες μετά από ένα επεισόδιο οξείας μέσης ωτίτιδας.

Αιτία μέσης ωτίτιδας με υγρό

Συνήθως ακολουθεί μία οξεία μέση ωτίτιδα και σχετίζεται με ιογενείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, ερεθιστικούς παράγοντες όπως ο καπνός η οι αλλεργίες

• Χρόνια πυώδης μέση ωτίτιδα

Η χρόνια πυώδης μέση ωτίτιδα είναι φλεγμονή του μέσου ωτός που οδηγεί σε διάτρηση της τυμπανικής μεμβράνης με έκκριση από το αυτί για περισσότερες από έξι εβδομάδες παχυρευστων υγρών.  Αυτή μπορεί να είναι επιπλοκή μιας οξείας μέσης ωτίτιδας και ο πόνος απουσιάζει η είναι υποφερτός

Θεραπευτικά μέτρα για μέση ωτίτιδα

Συστήνεται ο εμβολιασμός κατά του πνευμονιόκοκκου και κατά της γρίπης όπως και η αποφυγή χώρων με έντονο συχνοτισμο και με  καπνό.

Παυσίπονη αγωγή με παρακεταμόλη και αντιφλεγμονώδη

Αντιβιοτική αγωγή σε σε άτομα με σοβαρή νόσο, υποτροπιάζουσα και έντονη κλινική εικόνα,

Εσωτερική ωτίτιδα ή λαβυρινθίτιδα – Τι είναι;

Αφορά το εσωτερικό αυτί που περιλαμβάνει τα αισθητήρια όργανα της ισορροπίας και της ακοής. Το συνηθέστερο σύμπτωμα σε αυτές τις φλεγμονές είναι ο ίλιγγος αλλά και προβλήματα με την ακοή.

Η λαβυρινθίτιδα, η φλεγμονή δηλαδή του λαβύρινθου και η αιθουσαία νευρίτιδα η φλεγμονή του αιθουσαίου νεύρου δηλαδή του νεύρου της ισορροπίας είναι οι δύο καταστάσεις που περιγράφονται σαν εσωτερική ωτίτιδα.

Ο ίλιγγος που εμφανίζεται σε αυτές τις φλεγμονές δίνει την αίσθηση της περιστροφής  ενώ συγχρόνως μπορεί να έχουμε μείωση της ακοής και εμφάνιση βουητού

Αιτία εσωτερικής ωτίτιδας

Τα αίτια συχνά δεν είναι ξεκάθαρα μπορεί να οφείλονται σε ιούς αλλά επίσης μπορεί να έχει προκύψει και από βακτηριακή λοίμωξη, κακώσεις στο κεφάλι, υπερβολικό άγχος και στρες, αλλεργία ή ως αντίδραση σε φάρμακα .Το 30% ατόμων που έχουν εμφανίσει  τέτοιου είδους φλεγμονή είχαν πριν συμπτώματα κρυολογήματος . Ανεξάρτητα από την αιτία που την προκαλεί δυστυχώς αυτού του είδους οι φλεγμονές μπορεί να προκαλέσουν ακόμα και μόνιμη απώλεια ακοής και διαταραχή στην ισορροπία για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Θεραπεύονται οι εσωτερικές ωτίτιδες;

Η συμπτωματική αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων είναι σημαντική για την ανακούφιση των ασθενών από το αίσθημα του ιλίγγου.

Στις περισσότερες των περιπτώσεων και όταν η θεραπεία μπορεί να ξεκινήσει γρήγορα η χορήγηση κορτικοειδών έχει αποδείξει τι σημαντική θεραπευτική δράση τους . Φαρμακευτική αγωγή με σκοπό την ενίσχυση και τη βελτίωση της μικροκυκλοφορίας του αίματος στην περιοχή της βλάβης συγχορηγείται τις περισσότερες φορές με την κορτιζόνη.

Εξετάσεις για ωτίτιδα

Σε όλες τις περιπτώσεις των φλεγμονών του αυτιού ανεξάρτητα σε ποιο ανατομικό του μέρος εκδηλώνεται υποχρεωτικά θα πρέπει να γίνεται μία λεπτομερείς και ακριβείς ωτομικροσκόπηση.

Ο συνήθης ακοολογικός έλεγχος με ακουόγραμμα, τυμπανόγραμμα και ηχητικά αντανακλαστικά συμπληρώνει το στάνταρ και υποχρεωτικό ελέγχο αυτών των ασθενών.

Ανάλογα με την περίπτωση, με το είδος της φλεγμονής, την ένταση των συμπτωμάτων και τις διαγνωστικές υποψίες ή αμφιβολίες που δημιουργούν η κλινική εικόνα και ο εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να χρειαστεί

• Αξονική τομογραφία λιθοειδων
• Μαγνητική τομογραφία βάσης κρανίου
• Μαγνητική αγγειογραφία εγκεφάλου
• Τρίπλεξ καρωτίδων
• Προκλητά ακουστικά δυναμικά εγκεφαλικού στελέχους

Εξωτερική ή μέση ωτίτιδα; Πώς ξεχωρίζουν τα συμπτώματα

Πονάει το αυτί. Ποιο κομμάτι του όμως; Η απάντηση αλλάζει και τη θεραπεία, αφού οι σταγόνες που βοηθούν στην εξωτερική ωτίτιδα δεν φτάνουν πίσω από ένα ακέραιο τύμπανο. Μερικά σημάδια σάς προσανατολίζουν πριν ακόμη εξεταστείτε.

Σημάδια που δείχνουν εξωτερική ωτίτιδα

• Ο πόνος δυναμώνει όταν τραβάτε το πτερύγιο, πιέζετε το μικρό χόνδρο μπροστά από τον πόρο ή μασάτε.
• Προηγείται συχνά φαγούρα μέσα στον πόρο για μία ή δύο ημέρες.
• Το αυτί νιώθει πρησμένο και κλειστό, ενώ μπορεί να τρέχει λίγο υγρό.
• Συνήθως υπάρχει ιστορικό: θάλασσα, πισίνα, μπατονέτα, ακουστικά που φοριούνται πολλές ώρες.
• Ο πυρετός λείπει ή είναι χαμηλός.

Σημάδια που δείχνουν μέση ωτίτιδα

• Έρχεται λίγες ημέρες μετά από κρυολόγημα, με μπουκωμένη μύτη.
• Ο πόνος είναι βαθύς, σφυγμώδης, χειρότερος τη νύχτα και στην ξαπλωτή θέση. Το άγγιγμα του πτερυγίου δεν τον επηρεάζει.
• Συνυπάρχουν συχνά πυρετός και μειωμένη ακοή, σαν να ακούτε μέσα από νερό.
• Αν ξαφνικά τρέξει πυώδες ή αιματηρό υγρό και ο πόνος υποχωρήσει απότομα, πιθανότατα άνοιξε μια μικρή οπή στο τύμπανο.

Σημάδια που δείχνουν εσωτερική ωτίτιδα

Εδώ ο πόνος συνήθως απουσιάζει. Κυριαρχούν η αίσθηση ότι γυρίζει ο χώρος, η ναυτία, η αστάθεια στο περπάτημα και, μερικές φορές, η πτώση της ακοής με βουητό. Περισσότερα για τη διερεύνηση αυτών των συμπτωμάτων θα βρείτε στη σελίδα για τον ίλιγγο και τη ζάλη.

Συμπτώματα ωτίτιδας ανά ηλικία

Ένα παιδί που δεν μιλά ακόμη δεν θα σας πει ότι πονάει το αυτί του. Θα σας το δείξει με άλλους τρόπους.

• Νήπια και παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ξυπνούν κλαίγοντας τη νύχτα, αρνούνται να ξαπλώσουν από τη μία πλευρά, δεν απαντούν όταν τους μιλάτε χαμηλόφωνα, χάνουν την ισορροπία τους πιο εύκολα από ό,τι συνήθως. Συχνά υπάρχει πυρετός και καταρροή.
• Παιδιά σχολικής ηλικίας. Περιγράφουν καθαρά τον πόνο και το βούλωμα. Ο δάσκαλος μπορεί να παρατηρήσει ότι το παιδί ζητά να επαναλαμβάνονται οι οδηγίες.
• Έφηβοι και ενήλικες. Η εξωτερική ωτίτιδα είναι η συχνότερη μορφή, ιδίως το καλοκαίρι. Η οξεία μέση ωτίτιδα εμφανίζεται πιο σπάνια, συνήθως μετά από ίωση ή πτήση με μπουκωμένη μύτη.
• Ηλικιωμένοι και άτομα με σακχαρώδη διαβήτη. Ο πόνος στο αυτί που επιμένει παρά τη θεραπεία, ιδίως όταν χειροτερεύει τη νύχτα, θέλει γρήγορη επανεκτίμηση και όχι υπομονή.

Στους ενήλικες, η μέση ωτίτιδα που επανέρχεται συνεχώς στο ίδιο αυτί δεν θεωρείται απλή υπόθεση. Ο ΩΡΛ ελέγχει με ενδοσκόπηση και το πίσω μέρος της μύτης, εκεί όπου εκβάλλει η ευσταχιανή σάλπιγγα.

Πότε να δείτε ΩΡΛ και ποια σημάδια είναι επείγοντα

Ένας ήπιος πόνος στο αυτί κατά τη διάρκεια κρυολογήματος συχνά περνά μέσα σε ένα ή δύο εικοσιτετράωρα. Κλείστε ραντεβού όταν ο πόνος κρατά πάνω από δύο με τρεις ημέρες, όταν τρέχει υγρό από το αυτί, όταν η ακοή δεν επανέρχεται ή όταν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται.

Ζητήστε ιατρική βοήθεια την ίδια ημέρα αν παρατηρήσετε:

• πρήξιμο, κοκκίνισμα ή έντονη ευαισθησία πίσω από το αυτί, με το πτερύγιο να προεξέχει προς τα εμπρός,
• υψηλό πυρετό που δεν υποχωρεί ή παιδί ασυνήθιστα νωθρό και δύσκολο να ξυπνήσει,
• δυνατό πονοκέφαλο, δυσκαμψία στον αυχένα ή επανειλημμένους εμετούς,
• αδυναμία στη μία πλευρά του προσώπου (το στόμα «στραβώνει», το μάτι δεν κλείνει καλά),
• ξαφνική, σημαντική πτώση της ακοής ή έντονο ίλιγγο,
• πυρετό σε βρέφος λίγων μηνών, ακόμη και χωρίς άλλα συμπτώματα,
• έντονο πόνο στο αυτί σε άτομο με διαβήτη ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό.

Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι μέχρι να εξεταστείτε

Στόχος είναι η ανακούφιση, χωρίς να δυσκολέψετε τη διάγνωση που θα ακολουθήσει.

• Κρατήστε το αυτί στεγνό. Στο ντους, ένα κομμάτι βαμβάκι με λίγη βαζελίνη στην είσοδο του πόρου αρκεί.
• Ένα χλιαρό, στεγνό επίθεμα εξωτερικά στο αυτί συχνά απαλύνει τον πόνο.
• Κοιμηθείτε με το κεφάλι ελαφρώς ανασηκωμένο.
• Για αναλγητικό ή αντιπυρετικό, ακολουθήστε τις οδηγίες του ιατρού ή του παιδιάτρου σας.
• Καθαρίστε τη μύτη με φυσιολογικό ορό αν υπάρχει καταρροή, ιδίως στα παιδιά.

Τι να αποφύγετε

• Σταγόνες χωρίς εξέταση. Αν το τύμπανο έχει τρυπήσει, ορισμένα σκευάσματα δεν πρέπει να φτάσουν στο μέσο αυτί. Ο ιατρός επιλέγει το κατάλληλο αφού δει το τύμπανο.
• Λάδι, οινόπνευμα ή «γιατροσόφια» μέσα στον πόρο. Ερεθίζουν το δέρμα και θολώνουν την εικόνα στην ωτοσκόπηση.
• Μπατονέτες. Γδέρνουν το ήδη φλεγμαίνον δέρμα και σπρώχνουν τις εκκρίσεις βαθύτερα.
• Αντιβίωση που περίσσεψε από παλιά. Μπορεί να μη χρειάζεται καθόλου ή να μην είναι η σωστή.

Χρειάζεται πάντα αντιβίωση η μέση ωτίτιδα;

Όχι πάντα. Αρκετά επεισόδια οξείας μέσης ωτίτιδας, ειδικά όσα συνοδεύουν ιώσεις, υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες μόνο με αναλγητική αγωγή. Γι’ αυτό, σε μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες με ήπια εικόνα, ο ιατρός μπορεί να προτείνει παρακολούθηση για δύο με τρεις ημέρες και επανεκτίμηση. Η επιλογή αυτή δεν σημαίνει αμέλεια. Περιορίζει τις άσκοπες αντιβιώσεις και τις παρενέργειές τους.

Αντίθετα, η αντιβίωση ξεκινά από την αρχή όταν το παιδί είναι πολύ μικρό, όταν η εικόνα είναι βαριά, όταν πάσχουν και τα δύο αυτιά ή όταν τρέχει πύον. Το ποια θα δοθεί και για πόσες ημέρες το ορίζει ο ιατρός. Αν σας χορηγηθεί, ολοκληρώστε τη, ακόμη κι αν ο πόνος περάσει νωρίς.

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση

Εξωτερική ωτίτιδα

• Πρώτες δύο με τρεις ημέρες. Με τις σταγόνες και τον καθαρισμό του πόρου ο πόνος αρχίζει να υποχωρεί αισθητά.
• Πρώτη εβδομάδα έως δέκα ημέρες. Το πρήξιμο φεύγει και η ακοή επανέρχεται. Το αυτί μένει στεγνό σε όλο αυτό το διάστημα, άρα όχι κολύμπι.
• Αν δεν βλέπετε βελτίωση σε λίγες ημέρες. Χρειάζεται επανέλεγχος. Ίσως ο πόρος θέλει νέο καθαρισμό ή το αίτιο είναι μύκητας και όχι βακτήριο.

Οξεία μέση ωτίτιδα

• Δύο με τρεις ημέρες. Ο πόνος και ο πυρετός συνήθως έχουν υποχωρήσει.
• Οι επόμενες εβδομάδες. Το βούλωμα μπορεί να επιμείνει, επειδή πίσω από το τύμπανο παραμένει υγρό. Αυτό είναι συχνό και τις περισσότερες φορές απορροφάται μόνο του. Δείτε αναλυτικά τι ισχύει για το υγρό στο αυτί και πότε χρειάζεται παρέμβαση.
• Αν τρύπησε το τύμπανο. Οι μικρές διατρήσεις κλείνουν συνήθως μόνες τους μέσα σε λίγες εβδομάδες. Μέχρι τότε δεν μπαίνει νερό στο αυτί. Όταν η οπή παραμένει, συζητείται η τυμπανοπλαστική.

Ο επανέλεγχος μετά το επεισόδιο έχει νόημα, ακόμη κι αν ο πόνος έχει περάσει. Μόνο έτσι επιβεβαιώνεται ότι το τύμπανο και η ακοή επανήλθαν.

Ωτίτιδες που επαναλαμβάνονται στα παιδιά

Ως υποτροπιάζουσα περιγράφεται συνήθως η οξεία μέση ωτίτιδα που εμφανίζεται τρεις ή περισσότερες φορές μέσα σε ένα εξάμηνο, ή τέσσερις μέσα σε έναν χρόνο. Σε αυτά τα παιδιά δεν αρκεί να θεραπεύεται κάθε επεισόδιο χωριστά. Ο ΩΡΛ αναζητά τι συντηρεί το πρόβλημα.

• Υπερτροφικά κρεατάκια. Φράζουν το στόμιο της ευσταχιανής σάλπιγγας και λειτουργούν ως εστία μικροβίων. Διαβάστε για τα κρεατάκια στα παιδιά και πώς αξιολογούνται.
• Υγρό που δεν φεύγει ανάμεσα στα επεισόδια. Ελέγχεται με τυμπανόγραμμα.
• Αλλεργία ή χρόνια ρινίτιδα. Κρατά τον βλεννογόνο μόνιμα πρησμένο.
• Περιβάλλον. Παθητικό κάπνισμα, παιδικός σταθμός με συνεχείς ιώσεις, μπιμπερό σε ξαπλωτή θέση.

Ανάλογα με τα ευρήματα, η λύση μπορεί να είναι η παρακολούθηση μέχρι να μεγαλώσει το παιδί, η αντιμετώπιση της ρινίτιδας ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού με ή χωρίς αφαίρεση των αδενοειδών.

Πιθανές επιπλοκές της ωτίτιδας

Οι περισσότερες ωτίτιδες περνούν χωρίς να αφήσουν ίχνη. Οι επιπλοκές είναι ασυνήθιστες, αλλά αξίζει να τις γνωρίζετε, επειδή αναγνωρίζονται από συγκεκριμένα σημάδια.

• Διάτρηση του τυμπάνου. Σχετικά συχνή στην οξεία μέση ωτίτιδα, επουλώνεται συνήθως αυτόματα.
• Παραμονή υγρού και παροδική βαρηκοΐα. Συχνή, τις περισσότερες φορές αυτοπεριοριζόμενη.
• Μαστοειδίτιδα. Σπάνια. Η φλεγμονή επεκτείνεται στο κόκαλο πίσω από το αυτί και απαιτεί άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση.
• Πάρεση του προσωπικού νεύρου, λαβυρινθίτιδα, ενδοκρανιακές επιπλοκές. Πολύ σπάνιες στις μέρες μας.
• Στένωση του πόρου ή χρόνια εξωτερική ωτίτιδα. Εμφανίζεται σε όσους έχουν συνεχείς υποτροπές και εξακολουθούν να ερεθίζουν το δέρμα του πόρου.

Πρόληψη της ωτίτιδας στην καθημερινότητα

Για το «αυτί του κολυμβητή»

• Μετά το μπάνιο γείρετε το κεφάλι δεξιά και αριστερά και σκουπίστε μόνο το πτερύγιο με την πετσέτα.
• Αν στεγνώνετε με πιστολάκι, κρατήστε το μακριά και στη χαμηλή θερμοκρασία.
• Αφήστε την κυψελίδα στη θέση της. Προστατεύει το δέρμα του πόρου. Αν βουλώνει, ο καθαρισμός των αυτιών από ΩΡΛ είναι ο ασφαλής τρόπος.
• Καθαρίζετε τακτικά ακουστικά, ωτοασπίδες και ακουστικά βαρηκοΐας.
• Αν έχετε έκζεμα ή ψωρίαση στον πόρο, ρυθμίστε τη δερματική πάθηση πριν από το καλοκαίρι.

Για τη μέση ωτίτιδα στα παιδιά

• Ο μητρικός θηλασμός τους πρώτους μήνες φαίνεται να προστατεύει.
• Το μπιμπερό δίνεται με το παιδί μισοκαθισμένο και όχι ξαπλωμένο.
• Κανείς δεν καπνίζει στο σπίτι και στο αυτοκίνητο.
• Συχνό πλύσιμο χεριών και καθαρή μύτη στις ιώσεις.

Πώς να προετοιμαστείτε για το ραντεβού

Λίγες σημειώσεις βοηθούν τον ιατρό να καταλάβει γρήγορα με τι έχει να κάνει:

• πότε ξεκίνησε ο πόνος και αν προηγήθηκε κρυολόγημα, κολύμπι ή πτήση,
• αν υπήρξε πυρετός και πόσο ψηλός,
• αν έτρεξε υγρό και τι χρώμα είχε,
• πόσα επεισόδια είχατε τον τελευταίο χρόνο και ποια αγωγή πήρατε,
• αλλεργίες σε φάρμακα, χρόνια νοσήματα, προηγούμενες επεμβάσεις στο αυτί,
• παλαιότερα ακουογράμματα ή τυμπανογράμματα, αν υπάρχουν.

Μη βάλετε σταγόνες τις ώρες πριν από την εξέταση, εκτός αν σας τις έχει ήδη συστήσει ιατρός, και μην καθαρίσετε τον πόρο. Το ιατρείο στο Περιστέρι εξετάζει παιδιά και ενήλικες.

Συχνές Ερωτήσεις για την ωτίτιδα

Πόσο διαρκεί η εξωτερική ωτίτιδα;

Με σωστή θεραπεία ο πόνος μειώνεται αισθητά μέσα σε δύο με τρεις ημέρες και η οξεία εξωτερική ωτίτιδα υποχωρεί συνήθως σε μία εβδομάδα έως δέκα ημέρες. Χωρίς θεραπεία, ή αν το αυτί συνεχίζει να βρέχεται και να ερεθίζεται, μπορεί να τραβήξει εβδομάδες. Όταν τα συμπτώματα ξεπερνούν τους τρεις μήνες, μιλάμε για χρόνια μορφή που θέλει διαφορετική προσέγγιση.

Τι είναι η μέση ωτίτιδα;

Είναι η φλεγμονή του χώρου πίσω από το τύμπανο, εκεί όπου βρίσκονται τα ακουστικά οστάρια. Ξεκινά συνήθως μετά από κρυολόγημα, όταν η ευσταχιανή σάλπιγγα φράζει και στο μέσο αυτί μαζεύεται υγρό που μολύνεται. Προκαλεί βαθύ πόνο, πυρετό και πτώση της ακοής. Είναι πολύ συχνή στα μικρά παιδιά και λιγότερο στους ενήλικες.

Ποιες είναι οι αιτίες της εξωτερικής ωτίτιδας;

Η υγρασία που μένει στον πόρο μετά από θάλασσα ή πισίνα και οι μικροτραυματισμοί από μπατονέτες ή νύχια είναι οι δύο συχνότερες αιτίες. Το δέρμα μαλακώνει, χάνει την προστατευτική κυψελίδα και μολύνεται από βακτήρια ή, σπανιότερα, από μύκητες. Ακουστικά που φοριούνται πολλές ώρες, έκζεμα και ψωρίαση αυξάνουν τον κίνδυνο.

Κολλάει η ωτίτιδα;

Η ίδια η ωτίτιδα δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Μεταδίδεται όμως το κρυολόγημα ή η ίωση που συχνά προηγείται της μέσης ωτίτιδας, γι’ αυτό σε παιδικούς σταθμούς βλέπουμε πολλά παιδιά να αρρωσταίνουν την ίδια περίοδο. Η εξωτερική ωτίτιδα δεν θεωρείται μεταδοτική, καλό είναι ωστόσο να μη μοιράζεστε ακουστικά και ωτοασπίδες.

Μπορώ να ταξιδέψω με αεροπλάνο αν έχω ωτίτιδα;

Με οξεία μέση ωτίτιδα η πτήση μπορεί να είναι πολύ επώδυνη, επειδή το φλεγμαίνον αυτί δεν εξισώνει τις πιέσεις στην απογείωση και κυρίως στην προσγείωση. Αν το ταξίδι δεν αναβάλλεται, εξεταστείτε πρώτα και ακολουθήστε τις οδηγίες του ιατρού. Η εξωτερική ωτίτιδα δεν επηρεάζεται από την πτήση. Με τρυπημένο τύμπανο η πίεση εξισώνεται συνήθως χωρίς πόνο.

Πότε μπορώ να κολυμπήσω ξανά μετά από ωτίτιδα;

Μετά από εξωτερική ωτίτιδα, περιμένετε μέχρι να ολοκληρωθεί η θεραπεία και να σας πει ο ιατρός ότι ο πόρος επουλώθηκε, συνήθως επτά με δέκα ημέρες. Μετά από μέση ωτίτιδα με ακέραιο τύμπανο το νερό δεν δημιουργεί πρόβλημα, εφόσον νιώθετε καλά. Αν το τύμπανο τρύπησε, το αυτί μένει στεγνό μέχρι να επιβεβαιωθεί στην εξέταση ότι έκλεισε.

Γιατί τα παιδιά παθαίνουν ωτίτιδα πιο συχνά από τους ενήλικες;

Η ευσταχιανή σάλπιγγα των παιδιών είναι πιο κοντή, πιο στενή και πιο οριζόντια, οπότε φράζει εύκολα και επιτρέπει στα μικρόβια της μύτης να φτάσουν στο μέσο αυτί. Προστίθενται οι συχνές ιώσεις, το ανοσοποιητικό που ακόμη ωριμάζει και τα κρεατάκια. Καθώς το παιδί μεγαλώνει, η ανατομία αλλάζει και τα επεισόδια αραιώνουν σταδιακά.

Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα, απευθύνεται σε ασθενείς και συνοδούς και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση.