Ο καθαρισμός αυτιών είναι η αφαίρεση του κεριού (κυψελίδας) που έχει μαζευτεί στον έξω ακουστικό πόρο και προκαλεί βούλωμα, βουητό ή μειωμένη ακοή. Τα περισσότερα αυτιά καθαρίζονται μόνα τους και δεν χρειάζονται τίποτα. Όταν όμως σχηματιστεί βύσμα, ο ασφαλής τρόπος είναι ο καθαρισμός από ωτορινολαρυγγολόγο, που βλέπει τι αφαιρεί.
Μην καθαρίζετε τα αυτιά σας με την μπατονέτα. Μπορεί να κάνετε καμιά ζημιά. Μάθετε πώς να τα καθαρίζετε μόνοι σας και σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να σας τα καθαρίζει ο ΩΡΛ.
Καθαρισμός αυτιών: Πώς πρέπει να καθαρίζουμε τα αυτιά μας
Αν τα αυτιά μας χρειάζονται πράγματι καθάρισμα, ο μόνος κατάλληλος για να μας βοηθήσει είναι ο ωτορινολαρυγγολόγος. Σε γενικές γραμμές, στους περισσότερους ανθρώπους τα αυτιά αυτοκαθαρίζονται, καθώς το κερί έχει τη φυσική τάση να βγαίνει προς τα έξω. Έτσι, εμείς χρειάζεται να καθαρίσουμε μόνοι μας μόνο όσο κερί έχει βγει προς τα έξω.
Δηλαδή, δεν πρέπει να προσπαθούμε να καθαρίσουμε τα αυτιά μας βαθιά, αλλά στο εξωτερικό τους κανάλι, με μια πετσέτα, λίγο βαμβάκι ή χαρτί. Ο λόγος για τον οποίο δεν πρέπει να καθαρίζουμε βαθιά τα αυτιά είναι επειδή κινδυνεύουμε να τραυματίσουμε το τύμπανο ή τον έξω ακουστικό πόρο και επειδή το μόνο που θα κερδίσουμε θα είναι να σπρώξουμε και να «στοιβάξουμε» το κερί προς τα μέσα.
Αντίθετα, καθαρίζοντάς τα στο εξωτερικό τους κανάλι, θα απομακρύνουμε μόνο το κερί που έχει ήδη προχωρήσει προς τα έξω από μόνο του.
Καθαρισμός αυτιών: Πότε πρέπει να πας στον ΩΡΛ;
Τα συμπτώματα που θα μας οδηγήσουν στο γιατρό είναι:
- Η μείωση της ακοής.
- Το αίσθημα «πληρότητας» στο αυτί (βουλωμένο αυτί).
- Ο πόνος στο αυτί.
- Οι εμβοές (βουητό).
Πότε πρέπει ο γιατρός να καθαρίσει τα αυτιά μας
Υπάρχουν μερικοί άνθρωποι στους οποίους είτε εκκρίνεται υπερβολική ποσότητα κεριού (είναι «θέμα οργανισμού») είτε το κερί δεν αποβάλλεται προς τα έξω, για παράδειγμα αν έχει διαταραχθεί η δομή του δέρματος του έξω ακουστικού πόρου. Αυτοί οι άνθρωποι χρειάζεται να καθαρίζουν τα αυτιά τους στο γιατρό και όχι μόνοι τους, γιατί μπορεί να προκαλέσουν κάποιον τραυματισμό ή να σπρώξουν το κερί ακόμα πιο μέσα. Αν έχουν κάποιο γνωστό πρόβλημα διάτρησης τυμπάνου, θα πρέπει να ενημερώσουν το γιατρό, ώστε να επιλέξει την κατάλληλη μέθοδο καθαρισμού.
Οι μέθοδοι καθαρισμού είναι:
- Η αφαίρεση του κεριού με ειδικό εργαλείο.
- Η αναρρόφηση.
- Ο διακλυσμός, οπότε ο γιατρός ρίχνει στο αυτί χλιαρό νερό, ώστε να παρασυρθεί το κερί προς τα έξω.
Σήμερα, οι γιατροί προτιμούν κυρίως τη μέθοδο της αναρρόφησης.
Αν τα αυτιά σας παράγουν πολύ κερί…
Θα πρέπει να πηγαίνετε στο γιατρό για να σας καθαρίζει τα αυτιά μία φορά το χρόνο ή κάθε φορά που νιώθετε κάποιο ιδιαίτερο σύμπτωμα. Αν παρουσιάζεται συχνά το πρόβλημα, ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει ειδικές σταγόνες που βοηθούν στη ρευστοποίηση και κατ’ επέκταση στην απομάκρυνση του κεριού. Θα πρέπει, όμως, να είστε προσεκτικοί αν έχετε πρόβλημα με το τύμπανό σας ή είστε διαβητικοί, γιατί σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης.
Το κερί των αυτιών
Επιστημονικά ονομάζεται κυψελίδα και δημιουργείται συνεχώς από τους αδένες του δέρματος που βρίσκονται στο κανάλι των αυτιών. Έχει σημαντικό προστατευτικό ρόλο, καθώς διώχνει το νερό και προφυλάσσει τα αυτιά από βρομιές και βακτήρια. Αφού δημιουργηθεί, ακολουθεί τη φυσική του τάση, που είναι να βγαίνει προς τα έξω, παρασύροντας μαζί του σκόνη και ακαθαρσίες. Σε κάποιους ανθρώπους που έχουν μια σχετική παθολογία, π.χ. μία δερματίτιδα, μπορεί να μην παράγεται αρκετό κερί, κατάσταση που επανέρχεται ακόμη κι αν εξαλειφθεί προσωρινά το πρόβλημα. Αντίθετα, σε άλλους ανθρώπους, για λόγους γενετικούς, μπορεί να παράγεται υπερβολική ποσότητα κεριού.
Καθαρισμός αυτιών με αναρρόφηση: πώς γίνεται
Στην αναρρόφηση ο γιατρός χρησιμοποιεί ένα πολύ λεπτό ρύγχος, συνδεδεμένο με συσκευή ήπιας αναρρόφησης, και απομακρύνει το κερί λίγο λίγο. Όλη την ώρα βλέπει τον πόρο και το τύμπανο με μεγέθυνση, μέσα από ωτοσκόπιο ή μικροσκόπιο. Αυτή είναι η ουσιαστική διαφορά από κάθε προσπάθεια στο σπίτι: τίποτα δεν γίνεται στα τυφλά.
Η διαδικασία στο ιατρείο έχει συνήθως αυτά τα βήματα:
- Σύντομο ιστορικό: συμπτώματα, προηγούμενες ωτίτιδες, επεμβάσεις στο αυτί, γνωστή διάτρηση τυμπάνου.
- Ωτοσκόπηση και των δύο αυτιών, για να επιβεβαιωθεί ότι το πρόβλημα είναι πράγματι κερί.
- Αφαίρεση του βύσματος με αναρρόφηση, ενώ κάθεστε ή είστε ξαπλωμένοι με το κεφάλι ακίνητο.
- Νέος έλεγχος του τυμπάνου, που πλέον φαίνεται καθαρά.
Τι θα νιώσετε
Ο καθαρισμός με αναρρόφηση δεν πονά στις περισσότερες περιπτώσεις. Θα ακούσετε έναν αρκετά δυνατό συριστικό ήχο, γιατί η αναρρόφηση δουλεύει δίπλα στο τύμπανο. Μερικοί νιώθουν γαργάλημα, τάση για βήχα ή ελαφριά ζάλη για λίγα δευτερόλεπτα, που περνά μόλις σταματήσει ο γιατρός. Αν κάτι σας ενοχλεί, πείτε το. Η διαδικασία διακόπτεται ανά πάσα στιγμή.
Γιατί προτιμάται
- Είναι «στεγνή» μέθοδος. Δεν μπαίνει νερό στο αυτί, άρα μειώνεται ο κίνδυνος μόλυνσης.
- Εφαρμόζεται και σε ανθρώπους με διάτρηση τυμπάνου, σωληνίσκους αερισμού ή προηγούμενο χειρουργείο στο αυτί, όπου το πλύσιμο αντενδείκνυται.
- Ο γιατρός ελέγχει κάθε κίνηση με το μάτι και σταματά ακριβώς εκεί που πρέπει.
Όταν το κερί είναι πολύ σκληρό
Ένα παλιό, ξερό βύσμα κολλά στο δέρμα του πόρου και δεν αποκολλάται εύκολα. Σε αυτή την περίπτωση ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει μαλακτικές σταγόνες για λίγες ημέρες και να ολοκληρώσει τον καθαρισμό σε δεύτερη επίσκεψη. Δεν είναι αποτυχία της μεθόδου. Είναι ο πιο ήπιος τρόπος για το δέρμα του αυτιού.
Κόστος καθαρισμού αυτιών στον ΩΡΛ: τι καθορίζει την τιμή
Η τιμή για τον καθαρισμό αυτιών δεν είναι ίδια για όλους, γιατί δεν είναι ίδιο και αυτό που χρειάζεται κάθε αυτί. Οι παράγοντες που διαμορφώνουν το κόστος είναι:
- Ένα ή δύο αυτιά. Συχνά το βύσμα υπάρχει και στις δύο πλευρές, ακόμη κι αν ενοχλεί μόνο η μία.
- Η μέθοδος. Αναρρόφηση, αφαίρεση με εργαλείο, διακλυσμός ή συνδυασμός τους, ανάλογα με το τι επιτρέπει το αυτί.
- Η δυσκολία. Ένα μαλακό βύσμα βγαίνει σε λίγα λεπτά. Ένα σκληρό και κολλημένο, ή ένας στενός πόρος, θέλουν περισσότερο χρόνο και μερικές φορές δεύτερη επίσκεψη.
- Η κλινική εξέταση. Ο καθαρισμός γίνεται στο πλαίσιο πλήρους ΩΡΛ εξέτασης, με ωτοσκόπηση πριν και μετά.
- Πρόσθετος έλεγχος. Αν μετά την αφαίρεση του κεριού η ακοή δεν επανέλθει ή το τύμπανο δεν είναι φυσιολογικό, μπορεί να χρειαστεί ακοόγραμμα ή τυμπανόγραμμα.
- Συνυπάρχουσα πάθηση. Μια εξωτερική ωτίτιδα κάτω από το βύσμα χρειάζεται επιπλέον φροντίδα και επανέλεγχο.
- Ασφαλιστική κάλυψη. Ανάλογα με τον φορέα ή το ιδιωτικό σας συμβόλαιο, μέρος της επίσκεψης μπορεί να καλύπτεται.
Για τον λόγο αυτό, υπεύθυνη απάντηση για την τιμή δίνεται μόνο όταν ο γιατρός δει το αυτί. Το ακριβές κόστος του καθαρισμού αυτιών θα το μάθετε μετά την εξέταση στο ιατρείο ή τηλεφωνικά στο 210 5731641.
Διακλυσμός ή αναρρόφηση: πότε το πλύσιμο αποφεύγεται
Ο διακλυσμός με χλιαρό νερό παραμένει αποδεκτή μέθοδος σε υγιή αυτιά. Δεν ταιριάζει όμως σε όλους. Ο γιατρός τον αποφεύγει όταν υπάρχει:
- διάτρηση τυμπάνου, τωρινή ή παλαιότερη που δεν είναι βέβαιο ότι έκλεισε
- σωληνίσκος αερισμού στο τύμπανο
- προηγούμενη επέμβαση στο αυτί, όπως τυμπανοπλαστική
- ενεργή φλεγμονή ή ιστορικό συχνών εξωτερικών ωτίτιδων
- ακοή μόνο από αυτό το αυτί
- σακχαρώδης διαβήτης ή μειωμένη άμυνα του οργανισμού, όπου η υγρασία στον πόρο ευνοεί τις λοιμώξεις
Γι’ αυτό είναι χρήσιμο να αναφέρετε από την αρχή κάθε παλιό πρόβλημα με τα αυτιά σας, ακόμη κι αν έχουν περάσει χρόνια.
Τι να μην κάνετε ποτέ στο σπίτι
Οι περισσότεροι τραυματισμοί που βλέπει ένας ΩΡΛ στον ακουστικό πόρο προέρχονται από καλοπροαίρετες προσπάθειες καθαρισμού. Αποφύγετε:
- Τσιμπιδάκια, κλειδιά, οδοντογλυφίδες, καπάκια από στυλό. Το δέρμα του πόρου είναι λεπτό και ματώνει εύκολα, ενώ μια απότομη κίνηση μπορεί να τρυπήσει το τύμπανο.
- Κεριά αυτιών (ωτοκέρια). Δεν «τραβούν» κερί. Έχουν προκαλέσει εγκαύματα στο πρόσωπο και στον πόρο και έχουν αφήσει λιωμένο κερί πάνω στο τύμπανο.
- Συσκευές καθαρισμού με κάμερα ή σπειροειδή άκρα που πωλούνται στο διαδίκτυο. Η εικόνα στο κινητό δεν αντικαθιστά την εμπειρία και το σταθερό χέρι.
- Πλύσιμο με σύριγγα ή με πίεση από το τηλέφωνο του ντους. Αν το τύμπανο δεν είναι ακέραιο, το νερό περνά στο μέσο αυτί.
- Σταγόνες, λάδι ή οξυζενέ με δική σας πρωτοβουλία όταν το αυτί πονά, τρέχει υγρό ή έχετε ιστορικό διάτρησης.
Ποιοι φτιάχνουν πιο εύκολα βύσμα κεριού
Η ποσότητα του κεριού είναι θέμα οργανισμού, όμως ορισμένες συνήθειες και καταστάσεις εμποδίζουν τη φυσική του έξοδο:
- η χρήση ακουστικών βαρηκοΐας, που φράζουν τον πόρο πολλές ώρες την ημέρα
- τα ακουστικά τύπου ψείρας και οι ωτοασπίδες, στη δουλειά ή στον ύπνο
- οι μπατονέτες, που συμπιέζουν το κερί αντί να το βγάζουν
- ο στενός ή στριφτός ακουστικός πόρος και η έντονη τριχοφυΐα
- η μεγαλύτερη ηλικία, όπου το κερί γίνεται πιο ξηρό και σκληρό
- οι δερματικές παθήσεις του πόρου, όπως έκζεμα ή ψωρίαση
Αν ανήκετε σε κάποια από αυτές τις ομάδες, ένας προγραμματισμένος έλεγχος σε τακτά διαστήματα σας γλιτώνει από το ξαφνικό βούλωμα. Περισσότερα για το πώς σχηματίζεται θα βρείτε στη σελίδα για το βύσμα κυψελίδας.
Βουλωμένο αυτί που δεν είναι από κερί
Δεν οφείλεται κάθε βούλωμα σε κυψελίδα. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που ο καθαρισμός αυτιών σε ΩΡΛ ξεκινά πάντα με εξέταση. Παρόμοια αίσθηση δίνουν:
- το υγρό πίσω από το τύμπανο, συνήθως μετά από κρυολόγημα ή πτήση
- η ωτίτιδα, εξωτερική ή μέση, όπου κυριαρχεί ο πόνος
- η δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας σε αλλεργίες και ρινική συμφόρηση
- η αιφνίδια πτώση ακοής, που μοιάζει με απλό βούλωμα αλλά είναι επείγουσα
Αν το αυτί σας έκλεισε απότομα, χωρίς να προηγηθεί μπάνιο ή κρυολόγημα, και ακούτε αισθητά λιγότερο, εξεταστείτε μέσα σε μία με δύο ημέρες. Μην περιμένετε να «ξεβουλώσει» μόνο του.
Πότε ο καθαρισμός αυτιών δεν περιμένει
Ζητήστε ραντεβού την ίδια ή την επόμενη ημέρα αν:
- το αυτί πονά έντονα ή ο πόνος δυναμώνει όταν τραβάτε το πτερύγιο
- τρέχει υγρό, πύον ή αίμα
- η ακοή έπεσε ξαφνικά
- έχετε ίλιγγο ή έντονο βουητό
- μπήκε ξένο σώμα στο αυτί, κάτι συχνό στα μικρά παιδιά
- τραυματιστήκατε προσπαθώντας να το καθαρίσετε
Καθαρισμός αυτιών στα παιδιά
Στα παιδιά ισχύει ο ίδιος κανόνας με μεγαλύτερη αυστηρότητα: καθαρίζουμε μόνο ό,τι φαίνεται στο πτερύγιο, με μια υγρή πετσέτα μετά το μπάνιο. Ο πόρος τους είναι στενός και κοντός, και μια μπατονέτα φτάνει στο τύμπανο πολύ πιο εύκολα από όσο νομίζετε.
Το κερί στο παιδικό αυτί αφαιρείται όταν προκαλεί συμπτώματα ή όταν εμποδίζει τον παιδίατρο ή τον ΩΡΛ να δει το τύμπανο, για παράδειγμα σε υποψία ωτίτιδας. Η διαδικασία προσαρμόζεται στην ηλικία και τη συνεργασία του παιδιού. Βοηθά πολύ να του εξηγήσετε από πριν ότι θα ακούσει έναν δυνατό ήχο και ότι πρέπει να μείνει ακίνητο για λίγο.
Πριν και μετά το ραντεβού
Πώς να προετοιμαστείτε
- Σταματήστε τις μπατονέτες λίγες ημέρες πριν, για να μη συμπιεστεί περισσότερο το κερί.
- Χρησιμοποιήστε μαλακτικές σταγόνες μόνο αν σας τις έχει συστήσει ο γιατρός και δεν έχετε πρόβλημα με το τύμπανο.
- Αν φοράτε ακουστικά βαρηκοΐας, φέρτε τα μαζί σας.
- Ενημερώστε τον γιατρό αν παίρνετε αντιπηκτικά, αν έχετε διαβήτη ή αν έχετε χειρουργηθεί στο αυτί.
Τι να περιμένετε τις επόμενες ημέρες
Οι περισσότεροι ακούν καλύτερα αμέσως, και οι ήχοι μπορεί να φαίνονται για λίγες ώρες πιο δυνατοί από το συνηθισμένο. Μια ελαφριά ευαισθησία ή φαγούρα στον πόρο είναι αναμενόμενη, γιατί το δέρμα έμεινε προσωρινά χωρίς το προστατευτικό του στρώμα. Για μία με δύο ημέρες καλό είναι να μην μπει νερό στο αυτί, εκτός αν ο γιατρός σας πει κάτι διαφορετικό. Επικοινωνήστε με το ιατρείο αν εμφανιστεί πόνος, έκκριση ή αν η ακοή δεν βελτιωθεί.
Συχνές Ερωτήσεις για τον καθαρισμό αυτιών
Πόσο κοστίζει ο καθαρισμός αυτιών στον ΩΡΛ;
Η τιμή εξαρτάται από το αν χρειάζεται καθαρισμός στο ένα ή και στα δύο αυτιά, από τη μέθοδο, από το πόσο σκληρό είναι το βύσμα και από το αν απαιτείται πρόσθετος έλεγχος ακοής ή δεύτερη επίσκεψη. Γι’ αυτό δεν δίνεται ενιαίο ποσό. Το ακριβές κόστος θα το μάθετε μετά την εξέταση στο ιατρείο ή στο 210 5731641.
Πονάει ο καθαρισμός αυτιών με αναρρόφηση;
Συνήθως όχι. Θα ακούσετε έναν δυνατό ήχο και ίσως νιώσετε γαργάλημα, τάση για βήχα ή σύντομη ζάλη που περνά σε δευτερόλεπτα. Ενόχληση εμφανίζεται κυρίως όταν το κερί είναι πολύ σκληρό και κολλημένο ή όταν ο πόρος είναι ήδη ερεθισμένος. Τότε ο γιατρός προτιμά να μαλακώσει πρώτα το βύσμα με σταγόνες και να συνεχίσει σε επόμενη επίσκεψη.
Κάθε πότε χρειάζεται καθαρισμός αυτιών σε ΩΡΛ;
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα χρειαστούν ποτέ. Όσοι παράγουν πολύ κερί, φορούν ακουστικά βαρηκοΐας ή έχουν στενό πόρο ωφελούνται από έναν έλεγχο περίπου μία φορά τον χρόνο, ή νωρίτερα αν νιώσουν βούλωμα. Τη συχνότητα την ορίζει ο γιατρός με βάση το πόσο γρήγορα ξαναμαζεύεται το κερί στο δικό σας αυτί.
Πόση ώρα διαρκεί ο καθαρισμός αυτιών;
Για ένα μαλακό βύσμα αρκούν λίγα λεπτά για κάθε αυτί. Αν το κερί είναι παλιό και σκληρό, αν ο πόρος είναι στενός ή αν υπάρχει φλεγμονή, η διαδικασία γίνεται πιο αργά και προσεκτικά, και ίσως ολοκληρωθεί σε δεύτερη επίσκεψη. Μετά τον καθαρισμό επιστρέφετε κανονικά στις δραστηριότητές σας, χωρίς κάποιον ιδιαίτερο περιορισμό.
Μπορώ να καθαρίσω τα αυτιά μου με σταγόνες ή οξυζενέ στο σπίτι;
Οι μαλακτικές σταγόνες βοηθούν ορισμένους ανθρώπους, αλλά δεν είναι για όλους. Αν έχετε ή είχατε διάτρηση τυμπάνου, χειρουργείο στο αυτί, πόνο, έκκριση ή διαβήτη, μη βάλετε τίποτα χωρίς να σας εξετάσει πρώτα γιατρός. Έχετε επίσης υπόψη ότι οι σταγόνες φουσκώνουν αρχικά το κερί και το βούλωμα μπορεί προσωρινά να χειροτερέψει.
Είναι ασφαλή τα κεριά αυτιών για τον καθαρισμό;
Όχι. Τα κεριά αυτιών δεν δημιουργούν αναρρόφηση ικανή να βγάλει κερί, και το υπόλειμμα που βλέπετε στο τέλος είναι το ίδιο το κερί του προϊόντος που κάηκε. Αντίθετα, έχουν καταγραφεί εγκαύματα, απόφραξη του πόρου από λιωμένο κερί και τραυματισμοί του τυμπάνου. Οι ωτορινολαρυγγολόγοι δεν τα συστήνουν σε καμία ηλικία.
Γιατί βούλωσε το αυτί μου μετά το μπάνιο ή τη θάλασσα;
Το κερί απορροφά νερό και διογκώνεται. Ένα βύσμα που άφηνε μέχρι τότε ένα μικρό πέρασμα για τον ήχο κλείνει ξαφνικά τον πόρο, και το αυτί βουλώνει μέσα σε λίγα λεπτά. Μην προσπαθήσετε να το ανοίξετε με μπατονέτα. Αν δεν υποχωρήσει σε μία με δύο ημέρες ή αρχίσει να πονά, χρειάζεται καθαρισμός από ΩΡΛ.