Το βουητό στο αυτί και η ζάλη είναι συχνά συμπτώματα με πολλές πιθανές αιτίες. Όταν εμφανίζονται μαζί, μπορεί να σχετίζονται με το εσωτερικό αυτί, όπου βρίσκονται τα όργανα της ακοής και της ισορροπίας. Ο συνδυασμός τους, ωστόσο, δεν αρκεί για διάγνωση. Σημασία έχουν η διάρκεια, οι συνθήκες εμφάνισης και τα συνοδά συμπτώματα.
Γιατί η ακοή και η ισορροπία «πάνε μαζί»
Στο εσωτερικό αυτί βρίσκονται ο κοχλίας, που συμμετέχει στην ακοή, και το αιθουσαίο σύστημα, που συμβάλλει στην ισορροπία. Συνδέονται ανατομικά και τα σήματά τους μεταφέρονται μέσω διαφορετικών κλάδων του ίδιου κρανιακού νεύρου. Μια πάθηση στην περιοχή μπορεί έτσι να προκαλέσει ταυτόχρονα βουητό, μείωση της ακοής και ίλιγγο.
Ζάλη ή ίλιγγος; Η διαφορά μετράει
Οι ασθενείς χρησιμοποιούν τη λέξη «ζάλη» για πολλά διαφορετικά πράγματα. Για τον γιατρό η διάκριση βοηθά πολύ:
- ίλιγγος είναι η αίσθηση ότι γυρίζει το δωμάτιο ή ότι γυρίζετε εσείς, και σχετίζεται συχνότερα με το εσωτερικό αυτί,
- αστάθεια είναι η αίσθηση ότι δεν πατάτε σταθερά ή ότι «πάτε στο πλάι»,
- τάση λιποθυμίας ή «μαύρισμα» στα μάτια μπορεί να σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με μεταβολές της αρτηριακής πίεσης, του σακχάρου ή με καρδιακά αίτια.
Περισσότερες πληροφορίες για τα είδη της ζάλης θα βρείτε στη σελίδα για τον ίλιγγο και τη ζάλη.
Τα πιο συχνά αίτια
Νόσος του Ménière
Η νόσος του Ménière μπορεί να συνδυάζει κρίσεις ιλίγγου, βουητό, αίσθημα πληρότητας και κυμαινόμενη απώλεια ακοής στο ίδιο αυτί. Οι κρίσεις συνήθως διαρκούν από 20 λεπτά έως αρκετές ώρες. Σχετίζεται με διαταραχή των υγρών του εσωτερικού αυτιού, γνωστή ως ενδολεμφικός ύδρωπας, χωρίς να είναι πλήρως γνωστή η αιτία της. Η ακοή μπορεί να επηρεαστεί μόνιμα, γι’ αυτό χρειάζεται παρακολούθηση.
Λαβυρινθίτιδα
Η λαβυρινθίτιδα είναι φλεγμονή του εσωτερικού αυτιού, συχνά μετά από λοίμωξη. Μπορεί να προκαλέσει έντονο ίλιγγο για ημέρες, ναυτία, έμετο, βουητό και μείωση της ακοής. Η αιθουσαία νευρίτιδα αφορά κυρίως το νεύρο της ισορροπίας και συνήθως δεν προκαλεί νέα απώλεια ακοής ή εμβοές.
Αιφνίδια βαρηκοΐα με ίλιγγο
Σε ορισμένους ασθενείς η ξαφνική απώλεια ακοής συνοδεύεται από ίλιγγο. Χρειάζεται άμεση εξέταση, κατά προτίμηση εντός 24 ωρών, όπως εξηγούμε στο άρθρο για την αιφνίδια βαρηκοΐα.
Ακουστικό νευρίνωμα
Το ακουστικό νευρίνωμα είναι καλοήθης, συνήθως βραδέως αναπτυσσόμενος όγκος του αιθουσαίου τμήματος του νεύρου ακοής και ισορροπίας. Μπορεί να προκαλεί μονόπλευρο βουητό, σταδιακή μείωση της ακοής και αστάθεια. Είναι σπάνιο· η ανάγκη για μαγνητική τομογραφία κρίνεται από το ιστορικό και τα ευρήματα του ακοολογικού ελέγχου.
Αιθουσαία ημικρανία
Η αιθουσαία ημικρανία προκαλεί επεισόδια ζάλης ή ιλίγγου, συχνά χωρίς πονοκέφαλο την ώρα της κρίσης. Μπορεί να συνυπάρχουν βουητό και ευαισθησία στο φως ή στους ήχους. Για τη διάγνωση συνεκτιμώνται το ιστορικό ημικρανίας και τα χαρακτηριστικά των επεισοδίων.
Άλλες αιτίες
- βύσμα κυψελίδας ή υγρό στο μέσο αυτί, που προκαλούν βούλωμα, βουητό και ήπια αστάθεια,
- βαρότραυμα μετά από πτήση ή κατάδυση,
- ωτοτοξικά φάρμακα, όπως ορισμένα αντιβιοτικά ή υψηλές δόσεις ασπιρίνης,
- προβλήματα αυχένα και κροταφογναθικής άρθρωσης, που μπορούν να επηρεάσουν το βουητό,
- διαταραχές της αρτηριακής πίεσης, αναιμία ή παθήσεις του θυρεοειδούς, που μπορεί να σχετίζονται με ζάλη ή εμβοές χωρίς να αποτελούν κατ’ ανάγκη πάθηση του εσωτερικού αυτιού.
Ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσεως, που συχνά περιγράφεται ως πρόβλημα με τους «κρυστάλλους» του αυτιού, συνήθως δεν προκαλεί εμβοές ή απώλεια ακοής. Αν συνυπάρχουν, χρειάζεται διερεύνηση και για άλλη αιτία.
Τι πληροφορίες βοηθούν τον γιατρό
Πριν από το ραντεβού, σκεφτείτε ή σημειώστε:
- πόσο κρατά κάθε επεισόδιο ζάλης (δευτερόλεπτα, λεπτά, ώρες, μέρες),
- αν το βουητό είναι στο ένα ή και στα δύο αυτιά, σταθερό ή σε κύματα,
- αν η ακοή αλλάζει πριν ή κατά τη διάρκεια της ζάλης,
- αν τα συμπτώματα ξεκινούν με την αλλαγή θέσης του κεφαλιού,
- αν έχετε ιστορικό ημικρανίας, πρόσφατη ίωση ή νέα φάρμακα.
Πώς γίνεται ο έλεγχος
Η εξέταση περιλαμβάνει ωτοσκόπηση, ακοόγραμμα και τυμπανόγραμμα και ειδικές δοκιμασίες ισορροπίας, όπως η παρατήρηση των κινήσεων των ματιών (νυσταγμός) και οι δοκιμασίες θέσεως. Ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να χρειαστεί μαγνητική τομογραφία ή αιματολογικός έλεγχος. Η σύγκριση διαδοχικών ακοογραμμάτων είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στη νόσο του Ménière, όπου η ακοή συχνά διακυμαίνεται.
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία εξαρτάται από τη διάγνωση. Στη λαβυρινθίτιδα μπορεί να χρειαστεί αγωγή για την οξεία φάση και αργότερα αιθουσαία αποκατάσταση. Στη νόσο του Ménière συζητούνται διατροφικές προσαρμογές, φαρμακευτική αγωγή και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενδοτυμπανικές θεραπείες. Στην αιθουσαία ημικρανία η αντιμετώπιση στοχεύει και στην πρόληψη των κρίσεων. Για το βουητό υπάρχουν επιλογές που μπορούν να μειώσουν την ενόχληση, όπως περιγράφεται στη σελίδα για τις εμβοές.
Πότε είναι επείγον
Αναζητήστε άμεσα βοήθεια σε νοσοκομείο αν η ζάλη συνοδεύεται από:
- ξαφνικό, πολύ έντονο πονοκέφαλο,
- διπλωπία, δυσκολία στην ομιλία ή στην κατάποση,
- αδυναμία ή μούδιασμα στο πρόσωπο, στα χέρια ή στα πόδια,
- αδυναμία να σταθείτε ή να περπατήσετε.
Τα σημεία αυτά μπορεί να υποδηλώνουν νευρολογικό επείγον. Η ξαφνική απώλεια ακοής, ακόμη και χωρίς αυτά, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση από ΩΡΛ, κατά προτίμηση εντός 24 ωρών.
Εξέταση στο ιατρείο στο Περιστέρι
Στο ιατρείο του Δρ. Κωνσταντίνου Δασκολιά στο Περιστέρι λειτουργεί ακοολογικό τμήμα και εργαστήριο διάγνωσης και αποκατάστασης ιλίγγου. Ο έλεγχος της ακοής και της ισορροπίας προσαρμόζεται στα συμπτώματα και στα ευρήματα, ενώ μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες εξετάσεις.
Συχνές Ερωτήσεις
Είναι επικίνδυνο το βουητό με ζάλη;
Ο συνδυασμός μπορεί να οφείλεται σε πάθηση του εσωτερικού αυτιού, αλλά χρειάζεται αξιολόγηση. Η αιφνίδια απώλεια ακοής ή τα νευρολογικά συμπτώματα απαιτούν άμεση εξέταση.
Μπορεί το στρες να προκαλέσει βουητό και ζάλη;
Το στρες και η κόπωση μπορεί να εντείνουν την ενόχληση από τις εμβοές ή τη ζάλη. Δεν αρκούν όμως ως εξήγηση χωρίς αξιολόγηση των συμπτωμάτων.
Η νόσος του Ménière θεραπεύεται;
Η αντιμετώπιση στοχεύει στον περιορισμό των κρίσεων και στη διαχείριση των συμπτωμάτων. Η ανταπόκριση διαφέρει και χρειάζεται παρακολούθηση της ακοής.
Μπορεί ο αυχένας να προκαλεί βουητό και ζάλη;
Ορισμένα προβλήματα του αυχένα μπορεί να επηρεάζουν την ένταση των εμβοών. Η απόδοση της ζάλης στον αυχένα απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση και αποκλεισμό άλλων αιτιών.
Ποιον γιατρό πρέπει να επισκεφθώ πρώτα;
Ο ΩΡΛ μπορεί να εκτιμήσει την ακοή και το αιθουσαίο σύστημα και να παραπέμψει σε άλλη ειδικότητα όταν χρειάζεται. Σε επείγοντα συμπτώματα, απευθυνθείτε απευθείας σε νοσοκομείο.
Κλείστε ραντεβού
Το ιατρείο του Δρ. Κωνσταντίνου Δασκολιά βρίσκεται στη Σαρανταπόρου 59, στο Περιστέρι, και δέχεται με ραντεβού. Καλέστε στο 210 5731641 ή στο 694 5548103, ή συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.