Ξυπνάτε και το ένα αυτί ακούει «σαν μέσα από νερό» ή διαπιστώνετε στο τηλέφωνο ότι δεν ξεχωρίζετε τις λέξεις από τη μία πλευρά. Η αιτία μπορεί να είναι κερί ή υγρό μετά από κρυολόγημα, αλλά αυτό δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί χωρίς εξέταση. Η αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα είναι επείγον ΩΡΛ πρόβλημα: η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση μπορεί να επηρεάσει την αποκατάσταση της ακοής.
Τι είναι η αιφνίδια βαρηκοΐα
Με τον όρο αιφνίδια (ή αιφνίδια νευροαισθητήρια) βαρηκοΐα περιγράφουμε την απώλεια ακοής που εγκαθίσταται μέσα σε λίγες ώρες ή έως τρεις ημέρες και αφορά το εσωτερικό αυτί ή το ακουστικό νεύρο. Στο ακοόγραμμα φαίνεται πτώση τουλάχιστον 30 dB σε τρεις διαδοχικές συχνότητες. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων προσβάλλεται μόνο το ένα αυτί.
Η διάκριση από τη βαρηκοΐα αγωγιμότητας είναι κρίσιμη. Στη βαρηκοΐα αγωγιμότητας η μετάδοση του ήχου προς το εσωτερικό αυτί εμποδίζεται, για παράδειγμα από βύσμα κυψελίδας ή υγρό πίσω από το τύμπανο. Στη νευροαισθητήρια βαρηκοΐα επηρεάζεται το εσωτερικό αυτί ή το ακουστικό νεύρο. Οι δύο καταστάσεις μπορεί να γίνονται αντιληπτές με παρόμοιο τρόπο, αλλά χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση.
Πώς εκδηλώνεται
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν απότομα ή να εξελιχθούν μέσα σε ένα με δύο εικοσιτετράωρα. Τα πιο συχνά είναι:
- μειωμένη ακοή στο ένα αυτί, συχνά αντιληπτή με το ξύπνημα ή στο τηλέφωνο,
- αίσθημα πληρότητας ή «βουλώματος» στο αυτί,
- βουητό ή σφύριγμα (εμβοές) από την ίδια πλευρά,
- παραμορφωμένοι ήχοι ή δυσκολία να καταλάβετε από πού έρχεται ένας ήχος,
- σε ορισμένους ασθενείς, ζάλη ή ίλιγγος.
Η αίσθηση του «βουλωμένου» αυτιού δεν αρκεί για να διακρίνετε μόνοι σας το είδος της απώλειας ακοής. Ακόμη και ένα πρόχειρο τεστ στο σπίτι δεν μπορεί να αποκλείσει νευροαισθητήρια βλάβη και δεν πρέπει να καθυστερεί την εξέταση. Η διάκριση γίνεται με κλινικό και ακοολογικό έλεγχο.
Πού μπορεί να οφείλεται
Σε περίπου εννέα στις δέκα περιπτώσεις δεν βρίσκεται συγκεκριμένη αιτία και η βαρηκοΐα χαρακτηρίζεται ιδιοπαθής. Οι επικρατέστερες θεωρίες αφορούν:
- ιογενή φλεγμονή του εσωτερικού αυτιού ή του ακουστικού νεύρου, συχνά μετά από ίωση,
- διαταραχή της αιμάτωσης του κοχλία, που είναι πολύ ευαίσθητος στην έλλειψη οξυγόνου,
- αυτοάνοσους μηχανισμούς, όπου ο οργανισμός στρέφεται κατά του εσωτερικού αυτιού.
Λιγότερο συχνά εντοπίζεται συγκεκριμένη αιτία, όπως ακουστικό νευρίνωμα, νόσος του Ménière, ωτοτοξικά φάρμακα, βαρότραυμα, κάκωση κεφαλής, λοιμώξεις ή νευρολογικά νοσήματα. Το ακουστικό νευρίνωμα είναι καλοήθης όγκος που συνήθως αναπτύσσεται στο αιθουσαίο τμήμα του νεύρου ακοής και ισορροπίας. Η διερεύνηση προσαρμόζεται στο ιστορικό και στα ευρήματα, χωρίς να καθυστερεί η αντιμετώπιση.
Γιατί ο χρόνος παίζει τόσο μεγάλο ρόλο
Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται άμεσα. Ο ΩΡΛ μπορεί να προτείνει αρχική θεραπεία με κορτικοστεροειδή μέσα στις πρώτες δύο εβδομάδες, αφού συνεκτιμήσει τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους. Αυτό το χρονικό διάστημα δεν αποτελεί λόγο αναμονής. Ορισμένοι ασθενείς βελτιώνονται αυτόματα, αλλά η πορεία δεν μπορεί να προβλεφθεί με βεβαιότητα ούτε η θεραπεία εγγυάται πλήρη αποκατάσταση.
Αν χάσατε ξαφνικά την ακοή σας, ζητήστε άμεσα εξέταση από ΩΡΛ, κατά προτίμηση εντός 24 ωρών. Αναφέρετε πότε ξεκίνησε το σύμπτωμα. Αν δεν είναι διαθέσιμη άμεση εξέταση, απευθυνθείτε σε εφημερεύον νοσοκομείο.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Η διερεύνηση ξεκινά από το ιστορικό: πότε ξεκίνησε, αν προηγήθηκε ίωση, πτήση ή έντονος θόρυβος, αν υπάρχει ζάλη, ποια φάρμακα παίρνετε. Ακολουθούν:
- ωτοσκόπηση, για να αποκλειστεί βύσμα, υγρό ή πρόβλημα στο τύμπανο,
- τονικό ακοόγραμμα, για τον προσδιορισμό του είδους και του βαθμού της απώλειας ακοής, και τυμπανόγραμμα, για την αξιολόγηση της λειτουργίας του μέσου αυτιού (δείτε πώς γίνονται),
- έλεγχος ισορροπίας, όταν συνυπάρχει ζάλη,
- μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου και έσω ακουστικών πόρων, κυρίως για τον αποκλεισμό ακουστικού νευρινώματος,
- αιματολογικές εξετάσεις όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης ή αυτοάνοσου νοσήματος.
Στο ιατρείο πραγματοποιείται ακοόγραμμα κατά την πρώτη επίσκεψη, ώστε να αξιολογηθεί η ακοή και, όταν ενδείκνυται, να ξεκινήσει έγκαιρα η θεραπεία.
Θεραπεία της αιφνίδιας βαρηκοΐας
Τα κορτικοστεροειδή αποτελούν θεραπευτική επιλογή για την αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα. Μπορεί να χορηγηθούν από το στόμα, με δοσολογία και διάρκεια που καθορίζει ο γιατρός. Η απόφαση εξατομικεύεται, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν διαβήτης, υπέρταση ή γαστρεντερικά προβλήματα.
Όταν η αγωγή από το στόμα δεν είναι κατάλληλη ή η αποκατάσταση παραμένει ατελής, μπορεί να εξεταστεί η ενδοτυμπανική χορήγηση κορτικοστεροειδούς, μέσω του τυμπάνου, με τοπική αναισθησία. Περιορίζει τη συστηματική έκθεση στο φάρμακο, αλλά έχει δικούς της κινδύνους και ενδείξεις. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να προταθεί υπερβαρική οξυγονοθεραπεία σε συνδυασμό με κορτικοστεροειδή.
Η πορεία παρακολουθείται με επαναληπτικά ακοογράμματα. Αν μείνει μόνιμη απώλεια, υπάρχουν σήμερα λύσεις αποκατάστασης όπως τα σύγχρονα ακουστικά βαρηκοΐας ή, σε πλήρη απώλεια της ακοής στο ένα αυτί, ειδικά συστήματα που μεταφέρουν τον ήχο στο υγιές αυτί.
Τι να κάνετε και τι να αποφύγετε τις πρώτες ημέρες
- Μην βάζετε σταγόνες, μπατονέτες ή «πλύσεις» στο αυτί πριν εξεταστείτε.
- Μην ξεκινάτε κορτιζόνη ή άλλα φάρμακα μόνοι σας χωρίς διάγνωση.
- Αποφύγετε τους έντονους θορύβους και συζητήστε με τον ΩΡΛ αν υπάρχουν περιορισμοί για προγραμματισμένη πτήση.
- Σημειώστε πότε ακριβώς ξεκίνησε το σύμπτωμα και αν συνοδεύεται από ζάλη ή βουητό. Βοηθά πολύ στη διάγνωση.
Πότε να πάτε απευθείας στα επείγοντα
Αν η απώλεια ακοής συνοδεύεται από ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα στο πρόσωπο ή στα άκρα, διαταραχή στην ομιλία, διπλωπία ή έντονο πονοκέφαλο, χρειάζεται άμεση εκτίμηση σε νοσοκομείο, γιατί μπορεί να πρόκειται για αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Αξιολόγηση στο ιατρείο ΩΡΛ στο Περιστέρι
Ο Δρ. Κωνσταντίνος Δασκολιάς, χειρουργός ωτορινολαρυγγολόγος με ιατρείο στο Περιστέρι από το 2002, εξετάζει ενήλικες και παιδιά με προβλήματα ακοής. Το ιατρείο διαθέτει ακοολογικό τμήμα για ωτοσκόπηση, ακοόγραμμα και τυμπανόγραμμα στην ίδια επίσκεψη. Τα ευρήματα καθοδηγούν την περαιτέρω διερεύνηση και αντιμετώπιση. Για τα είδη απώλειας ακοής, δείτε τη σελίδα για τη βαρηκοΐα.
Συχνές Ερωτήσεις
Η αιφνίδια βαρηκοΐα περνά μόνη της;
Η ακοή μπορεί να βελτιωθεί αυτόματα σε ορισμένους ασθενείς, αλλά αυτό δεν μπορεί να προβλεφθεί. Χρειάζεται άμεση εξέταση για να αξιολογηθούν οι θεραπευτικές επιλογές.
Μέσα σε πόσο χρόνο πρέπει να εξεταστώ;
Ζητήστε άμεση εξέταση, κατά προτίμηση εντός 24 ωρών. Μην περιμένετε να περάσει το σύμπτωμα ή να συμπληρωθούν δύο εβδομάδες πριν αναζητήσετε βοήθεια.
Μπορεί το στρες να προκαλέσει ξαφνική απώλεια ακοής;
Το στρες δεν έχει τεκμηριωθεί ως άμεση αιτία αιφνίδιας απώλειας ακοής. Το σύμπτωμα χρειάζεται άμεσο έλεγχο και δεν πρέπει να αποδίδεται στο άγχος.
Χρειάζεται πάντα μαγνητική τομογραφία;
Η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιείται συχνά για τη διερεύνηση πιθανής βλάβης πίσω από τον κοχλία, όπως το ακουστικό νευρίνωμα. Ο ΩΡΛ επιλέγει τον κατάλληλο έλεγχο, χωρίς να καθυστερεί η θεραπευτική απόφαση.
Μπορεί να συμβεί και στο άλλο αυτί;
Η προσβολή και των δύο αυτιών είναι σπάνια. Αν συμβεί, χρειάζεται πιο εκτεταμένος έλεγχος για συστηματικά ή αυτοάνοσα αίτια.
Κλείστε ραντεβού
Το ιατρείο του Δρ. Κωνσταντίνου Δασκολιά βρίσκεται στη Σαρανταπόρου 59, στο Περιστέρι, και δέχεται με ραντεβού. Καλέστε στο 210 5731641 ή στο 694 5548103, ή συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.