Το κείμενο δεν είναι ιατρική εργασία και δεν απευθύνεται σε υγειονομικούς. Είναι η αποτύπωση της καθημερινής μου συναναστροφής με τους ασθενείς και συνοδούς τους.
Η κυριότερη αιτία που προκαλεί υπνική άπνοια στα παιδιά είναι η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων (κρεατάκια) και υπερτροφία των αμυγδαλών. Στην καθημερινή μου πράξη, τα περισσότερα παιδάκια που φέρνουν οι γονείς για αυτό το πρόβλημα είναι μεταξύ 2 και 8 ετών, μία ηλικία όπου η υπερτροφία αυτών των ιστών είναι συχνή.
Το ροχαλητό στα παιδιά, που συνήθως αποτελεί το πρώτο σημάδι που ανησυχεί τους γονείς, παρατηρείται στο 12% του παιδιατρικού πληθυσμού. Όμως μόνο το 1-3% των παιδιών που ροχαλίζουν θα εμφανίσουν πραγματικές διαταραχές της αναπνοής κατά τον ύπνο. Αυτό που θα πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς είναι ότι στα παιδιά η άπνοια ορίζεται ως διακοπή της αναπνοής για μόλις 6 δευτερόλεπτα, σε αντίθεση με τα 10 δευτερόλεπτα που απαιτούνται για τους ενήλικες.
Η υπνική άπνοια εμφανίζεται στο 3% των παιδιών ηλικίας 2-8 ετών και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Είναι πολύ σημαντικό να αναφέρω ότι συμπτώματα αποφρακτικής άπνοιας ύπνου μπορεί να υπάρχουν σε έως και 25% των παιδιών με διάγνωση ADHD, κάτι που κάνει τη διάγνωση ακόμα πιο κρίσιμη.
Η αποφρακτική υπνική άπνοια είναι η συχνότερη αιτία διαταραχής της αναπνοής στον ύπνο στα παιδιά. Η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων (κρεατάκια) και των αμυγδαλών αποτελεί τη συνηθέστερη αιτία απόφραξης του αεραγωγού. Στα μικρά παιδιά μπορεί να προκαλέσει έντονο ροχαλητό και διαταραχές κατά τον ύπνο, ενώ στους ενήλικες αποφρακτικό σύνδρομο υπνικής άπνοιας.
Στις επόμενες ενότητες θα αναλύσω λεπτομερώς τι πρέπει να γνωρίζετε για αυτή την κατάσταση, ώστε να μπορέσετε να αναγνωρίσετε έγκαιρα τα συμπτώματα και να λάβετε τις σωστές θεραπευτικές αποφάσεις για το παιδί σας.
Τι είναι η υπνική άπνοια στα παιδιά;
Υπνική άπνοια είναι μία σοβαρή διαταραχή του ύπνου που συμβαίνει όταν η αναπνοή ενός παιδιού διακόπτεται συχνά και για αρκετά δευτερόλεπτα κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Αυτό συμβαίνει γιατί την ώρα του ύπνου οι μύες χαλαρώνουν, στενεύουν τον αεραγωγό και η αναπνοή διακόπτεται επανειλημμένα. Στα παιδιά, ανεξαρτήτως της διάρκειάς τους, οι άπνοιες είναι παθολογικές, ειδικά όταν συνδυάζονται με πτώση του κορεσμού της αιμοσφαιρίνης στο αίμα ή συνοδεύονται από αφυπνίσεις.
Τα επεισόδια άπνοιας μπορεί να επαναλαμβάνονται πολλές φορές μέσα στη νύχτα με αποτέλεσμα:
- Ελλιπή οξυγόνωση του οργανισμού
- Πολλαπλά μη συνειδητά ξυπνήματα
- Διαταραχή του βαθέος ύπνου
Υπάρχουν δύο τύποι υπνικής άπνοιας η αποφρακτική και η κεντρική.
Η αποφρακτική είναι πιο συνηθισμένη στα παιδιά και οφείλεται στην πλήρη ή μερική απόφραξη των ανώτερων αναπνευστικών αεραγωγών κατά τη διάρκεια του ύπνου. Προκαλείται όταν οι μαλακοί ιστοί στο πίσω μέρος του λαιμού χαλαρώνουν και προσωρινά μπλοκάρουν τον αεραγωγό.
Στην κεντρική, το πρόβλημα βρίσκεται στον εγκέφαλο όπου το σήμα προς τους μύες να αναπνεύσουν είναι προβληματικό. Η κεντρική άπνοια σχετίζεται με τη λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Η βαρύτητα της υπνικής άπνοιας καθορίζεται από τον δείκτη άπνοιας-υπόπνοιας, που εκφράζει τον αριθμό των απνοιών-υποπνοιών ανά ώρα ύπνου. Αν ο δείκτης είναι ανώτερος του 10, δείχνει διαταραχή σοβαρού βαθμού.
Συμπτώματα υπνικής άπνοιας στα παιδιά
Τα πρώτα σημάδια υπνικής άπνοιας αναγνωρίζονται από τον σύντροφο στο κρεβάτι και όχι από τον ίδιο τον ασθενή. Στην περίπτωση των παιδιών, εσείς ως γονείς είστε αυτοί που θα παρατηρήσετε πρώτοι τα συμπτώματα.
Το ροχαλητό αποτελεί το κυριότερο και χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα της υπνικής άπνοιας στα παιδιά, οφειλόμενο στη μερική απόφραξη του φάρυγγα. Όμως πολλά από τα σημάδια της άπνοιας δεν γίνονται εύκολα αντιληπτά από τους γονείς, καθώς οι αλλαγές συμβαίνουν σταδιακά. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι η ένταση του ροχαλητού δεν αντιστοιχεί απαραίτητα στη σοβαρότητα της κατάστασης.
Τα συμπτώματα στα παιδιά μπορεί να μην είναι τόσο εμφανή και περιλαμβάνουν:
Κατά τη διάρκεια της νύχτας:
- Παύσεις της αναπνοής που γίνονται αντιληπτές ως βραχείες διακοπές
- Ανήσυχο ύπνο με έντονο στριφογύρισμα και συχνές αφυπνίσεις
- Περίεργες στάσεις ύπνου με υπερκινητικότητα συχνές αλλαγές θέσης και ελαφρά υπερέκταση του αυχένα
- Μεγάλη εφίδρωση τη νύχτα
- Ενούρηση
- Έντονη στοματική αναπνοή και δυσκολία στην κατάποση στερεών τροφών
Κατά τη διάρκεια της ημέρας:
- Στοματική αναπνοή
- Κακή σχολική επίδοση
- Αδυναμία ή υπνηλία που συχνά παρερμηνεύεται ως τεμπελιά στο σχολείο
- Κακή συγκέντρωση με εύκολο αποσυντονισμό και διάσπαση προσοχής
- Υπερκινητικότητα και διαταραχή συμπεριφοράς
- Πρωινούς πονοκεφάλους
Στις σοβαρότερες περιπτώσεις η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε νευροαναπτυξιακές διαταραχές, ακόμα και σε προβλήματα επικοινωνίας και ομιλίας.
Από την εμπειρία μου, οι γονείς συχνά δεν συνδέουν τα προβλήματα συμπεριφοράς ή τη χαμηλή σχολική επίδοση με τα νυχτερινά συμπτώματα. Η σωστή προεγχειρητική εκτίμηση του παιδιού με οδηγεί στις απαραίτητες και μόνο χειρουργικές παρεμβάσεις.
Έχετε απορίες;
Προγραμματίστε το ραντεβού σας!